Website đang trong quá trình xây dựng và thử nghiệm

Xã hội hóa y tế & bài toán “gạn đục, khơi trong”

Thứ hai, 12/08/2019 | 19:49 GMT+7

Xã hội hóa y tế & bài toán “gạn đục, khơi trong”

Bài 1

Chung tay vì sức khỏe người dân

Thời gian qua, nhiều cơ sở y tế công đã thực hiện xã hội hóa nhằm huy động các nguồn lực đầu tư cơ sở vật chất kỹ thuật, nâng cao năng lực KCB. Tuy nhiên, tại không ít nơi đã xảy ra tình trạng trục lợi từ các dịch vụ xã hội hóa, bất chấp quyền lợi người bệnh cũng như lợi ích cộng đồng.

Mục tiêu tốt đẹp

BS.Trần Văn Sửa- Phó Giám đốc phụ trách TTYT huyện Phước Long (Bạc Liêu) đưa PV Báo BHXH tham quan đơn vị. Đến một phòng to rộng vừa được sơn phết tinh tươm nhưng chưa có thiết bị gì, BS.Sửa “bật mí” rằng, những ngày tới, nơi đây sẽ đặt hơn 10 máy lọc thận nhân tạo. Số thiết bị này, theo BS.Sửa “có nằm mơ thì cơ sở y tế tuyến huyện này cũng không dám nghĩ tới vì không có tiền”. Trong khi đó, nhiều bà con mắc căn bệnh suy thận mạn ở Phước Long phải chạy thận 3 lần/tuần để duy trì sự sống nên rất khó khăn nhọc nhằn. Bởi vậy, khi đối tác ở TP.HCM đề xuất tham gia theo hình thức XHH, BS.Sữa và ban lãnh đạo Trung tâm rất mừng: “Không chỉ bà con ở Phước Long mà những khu vực lân cận khi chạy thận không cần phải đi xa nữa”.

Đo gắng sức tim mạch bằng thiết bị tối tân nhất nhờ XHH

Lọc thận nhân tạo là “nhánh” rất khó trong đầu tư y tế. Đối với cơ sở y tế công lập tuyến huyện, để thiết lập và vận hành hệ thống thiết bị lọc thận, ngoài yếu tố con người có thể được tuyến trên hỗ trợ đào tạo, còn lại là thiết bị máy móc ngốn nhiều tiền nhất nên hầu hết các cơ sở ít có cơ hội để đầu tư. Bên cạnh đó, hầu như toàn bộ bệnh nhân lọc thận nhân tạo đều tham gia BHYT và khung giá đối với dịch vụ này do Bộ Y tế ban hành; rồi còn rất nhiều rào cản khác như một máy lọc thận chỉ có thể phục vụ số lượt người nhất định trong ngày nên giá không thể “đẩy cao”, tần suất sử dụng cũng... vô phương “lạm dụng”. Vì vậy, lâu nay “nhánh” lọc thận nhân tạo ở tuyến cơ sở thường kém thu hút XHH.

Không chỉ y tế cơ sở “vùng xa” như Phước Long mà ngay cả những BV tuyến quận, huyện tại TP.HCM cũng gặp khó trong việc thu hút đầu tư XHH vào đơn vị lọc thận nhân tạo. Mới đây, với sự hỗ trợ chuyên môn của BV quận 2, đơn vị lọc thận nhân tạo của BV quận 7 đã tái hoạt động, nâng tổng số cơ sở y tế tuyến quận trên địa bàn có lọc thận nhân tạo là 14/24 đơn vị. Theo BS.Trần Văn Khanh- Giám đốc BV quận 2, người rất tâm huyết với mô hình XHH đơn vị lọc thận nhân tạo, câu chuyện tài chính tư nhân “đổ” vào lọc thận chẳng khác gì “thiện nguyện”, khi trong những đợt tăng giá dịch vụ y tế như vừa qua, chủ đầu tư vẫn cùng BV quận 2 “giữ giá cũ” vì bệnh nhân… khổ quá.

BS.Khanh chia sẻ, nói “thiện nguyện” là ở chỗ, thay vì “đổ tiền” vào lĩnh vực khác, đối với y tế lẫn ngoài y tế, chủ đầu tư luôn phải “cân đo” vấn đề “thu vốn tăng lời”. Có điều, đầu tư XHH vào lĩnh vực lọc thận nhân tạo thì bài toán thu hồi vốn cũng có lời giải, song lời giải ấy trải dài hàng chục năm trời. “Ở góc độ nào đó, XHH thực sự đã tháo gỡ hiệu quả “điểm nghẽn” đầu tư công, hướng tới lợi ích bền vững của các bên. XHH trong lĩnh vực y tế, nếu hướng đến những lợi ích bền vững ấy thì cơ sở y tế công có điều kiện phát triển, nguồn lực xã hội được sử dụng hiệu quả. Đặc biệt, người dân, bệnh nhân được thụ hưởng lợi ích tối đa trong bối cảnh NSNN còn hạn hẹp, nhiều khó khăn”- BS.Khanh nói.

Gia tăng mô hình “trọn gói”

Năm 1999, Chính phủ ban hành Nghị định 73/1999/NĐ-CP về chính sách khuyến khích XHH trong lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hóa, thể thao. Theo đó, XHH các lĩnh vực này là vận động, tổ chức sự tham gia rộng rãi của nhân dân và toàn xã hội nhằm từng bước nâng cao mức hưởng thụ về giáo dục, y tế, văn hoá, thể thao của nhân dân.

Trong lĩnh vực y tế, việc huy động các nguồn lực để đầu tư phát triển các cơ sở y tế công lập được thực hiện chủ yếu dưới 2 hình thức là: Liên doanh, liên kết đầu tư thiết bị y tế tại các cơ sở y tế công; phát triển các dịch vụ theo yêu cầu tại các cơ sở y tế công. Thực tế cho thấy, việc chia nhỏ, XHH từng phần “Liên kết đầu tư thiết bị y tế” dù góp phần thay đổi diện mạo mạng lưới y tế nhưng ẩn chứa nhiều rủi ro. Vì vậy, từ năm 2015, Bộ Y tế đặc biệt chú trọng triển khai XHH theo mô hình hợp tác công- tư “trọn gói”.

Thời gian qua, mô hình này đã được thí điểm thực hiện tại 4 BV lớn ở TP.HCM trong xử lý nước thải, trong đó có BV Nhi Đồng 1. Tại đây, nhà đầu tư chịu trách nhiệm đầu tư- thiết lập- vận hành toàn bộ theo thời gian thỏa thuận với đơn giá xử lý nước thải theo quy định hiện hành. Đến khi hết thời gian vận hành, nhà đầu tư sẽ chuyển giao toàn bộ cho phía BV. Tới lúc ấy, phía BV có thể tự vận hành hoặc chỉ trả tiền thuê nhân lực để nhà đầu tư tiếp tục vận hành mà không phải trả phí xử lý nước thải như trước đó.

Trong hoạt động KCB, BV ĐH Y dược TP.HCM cũng đã tiên phong hợp tác công- tư để cho ra đời Phòng khám BV ĐH Y Dược 1 theo hướng “trọn gói” từ nguồn lực xã hội. Chủ trương phát triển y tế tư nhân đã giúp mạng lưới y tế nước nhà lớn mạnh với những tên tuổi lớn như: Hoàn Mỹ, Xuyên Á, Pháp- Việt,… PGS-BS.Trương Quang Bình- Phó Giám đốc BV ĐH Y TP.HCM ví von việc kết hợp này là “nối vòng tay lớn” thúc đẩy sự phát triển bền vững của mạng lưới y tế, được xem là hình thức tối đa hóa lợi ích khu vực công khi chỉ “tạo điều kiện thuận lợi” bằng nguồn lực sẵn có để hoạt động XHH diễn ra “trọn gói”.

Kỳ vọng của PGS-BS.Trương Quang Bình là muốn sớm có thêm những phòng khám nữa theo mô hình này. Trong dịp ra mắt Đơn vị Hô hấp- Miễn dịch lâm sàng (thuộc Phòng khám BV ĐH Y Dược 1), nguyên Bộ trưởng Bộ Y tế Trần Thị Trung Chiến chia sẻ rằng, thúc đẩy sự lớn mạnh của mạng lưới y tế theo cách hợp tác công- tư bền vững không chỉ giúp ngành Y tế mà còn giúp cộng đồng trong việc chăm sóc sức khỏe bằng chính nguồn tài lực đến từ cộng đồng. Do vậy, hy vọng trong thời gian tới, mô hình “trọn gói” sẽ trở thành xu hướng chủ đạo, góp phần “khơi trong”, “khơi thông” dòng chảy tài lực đối với chủ trương XHH lĩnh vực y tế.

Đỗ Bá- Trà Giang

Ngành BHXH quyết tâm hoàn thành vượt mức các chỉ tiêu năm 2019

THE ROAD STORY VIETNAM

Trang thông tin điện tử Báo Bảo hiểm Xã hội: Giấy phép xuất bản số 47/GP-TTĐT cấp ngày 2/10/2014 bởi Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin Điện tử - Bộ Thông tin và Truyền thông.
Tòa soạn: 150 Phố Vọng, Thanh Xuân, Hà Nội; Tel: (024)36281193 - 36281191 - 36281192- Fax: (04) 38697886.
VPÐD tại TP.HCM: 18D Cộng Hòa, Phường 4, Quận Tân Bình; Tel, Fax: (08) 35210295.
Tổng biên tập: Nguyễn Hải Hồng
Phó Tổng biên tập: Bùi Đình Cự; Nguyễn Thị Việt
Thư ký tòa soạn: Hoàng Công.
© Copyright 2014 http://baobaohiemxahoi.vn, All rights reserved.
® Báo BHXH giữ bản quyền nội dung trên website này, ghi rõ nguồn khi phát hành lại nội dung.