Website đang trong quá trình xây dựng và thử nghiệm

Văn trẻ Hà Nội với… “trăm mối tơ vò”

Thứ năm, 28/11/2019 | 13:28 GMT+7

Văn trẻ Hà Nội với… “trăm mối tơ vò”

Hà Nội vốn là mảnh đất màu mỡ, một “cánh đồng” tươi tốt cho các ý tưởng văn chương, nhưng những gương mặt nhà văn trẻ Thủ đô đang ở đâu? Có hay không một lực lượng cây bút trẻ, và họ đang viết gì, đang sống ra sao? Câu trả lời vừa được giải đáp phần nào tại Hội nghị Viết văn trẻ Hà Nội lần thứ ba!

26 năm, 3 lần

Hội nghị Viết văn trẻ Hà Nội lần thứ ba được tổ chức mới đây là sự nỗ lực lớn của BCH Hội Nhà văn Hà Nội và Hội Liên hiệp VHNT Hà Nội. Bởi đây là hội nghị lần thứ ba trong vòng 26 năm qua, và đã cách hội nghị lần 2 tới 4 năm (Hội nghị lần đầu được tổ chức năm 1993).

Điểm mặt các thành viên của Hội Nhà văn Hà Nội (800 hội viên), mới thấy phần đông là người lớn tuổi, sức sáng tạo đang ngày càng yếu đi. Trong khi đó, những cây bút trẻ lại chưa nhận được sự quan tâm đúng mức cũng như tạo điều kiện để bồi dưỡng, phát triển tài năng. Bằng chứng không gì khác là sự giãn cách quá lớn của các hội nghị viết văn trẻ. Cơm áo quả không đùa với khách thơ, ngay đến hoạt động của Hội còn khó duy trì vì thiếu kinh phí thì nói gì đến chuyện hỗ trợ tài năng. Các cây bút trẻ, vì thế đành phải tự bơi trong “bể mênh mông” của các loại hình văn học nghệ thuật với sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt hiện nay.

Nhà thơ Đặng Thiên Sơn xót xa khi nói về số phận các cây bút hiện nay: “Khó khăn trước nhất, đó là nhà thơ không thể sống được bằng thơ. Những tác phẩm thơ ra đời chủ yếu phục vụ nhu cầu giải tỏa cảm xúc cá nhân, phục vụ sở thích cá nhân, chứ không mang lại giá trị kinh tế, thậm chí còn phải mất tiền in thơ, mất thời gian để đi tặng người đọc. Vì vậy mà thơ rời rạc, không hấp dẫn”.

Cây bút trẻ Nhật Phi (sinh năm 1991) đã ít nhiều gây được tiếng vang trên văn đàn với giải Nhất cuộc thi Văn học tuổi 20 lần V (do Hội Nhà văn TP.HCM, Báo Tuổi Trẻ, NXB Trẻ phối hợp tổ chức) cho tác phẩm “Người ngủ thuê” (truyện dài, NXB Trẻ, 2014) nhưng cũng không khỏi trăn trở về con đường văn chương. Ngay đến chính danh xưng nhà thơ, nhà văn mà đôi khi cũng khiến nhà văn trẻ phải chạnh lòng. Anh kể câu chuyện, có bà mẹ nói với con: “Tao thà sinh ra một thằng phá hoại, nó phá 100-200 triệu đồng rồi nó tỉnh ra, còn đỡ hơn là sinh ra một nhà văn, một nghệ sĩ như mày”.

Ý thức lao động nghệ thuật

Với sự xuất hiện của các cây bút trẻ, văn học Việt ít nhiều đã có sự tiệm cận với văn học thế giới, với thêm các đề tài, thể loại, như truyện trinh thám, viễn tưởng. Nhưng các nhà văn trẻ cũng mong muốn độc giả và những nhà nghiên cứu nên cởi mở hơn trong việc đón nhận, không nên áp đặt theo tâm thức cũ. Nói như nhà văn Vũ Đức Anh thì dòng truyện này đã đổi thay nhiều, nó không dừng lại ở thời Sherlock Holmes. Các nhà nghiên cứu và độc giả nên bỏ qua mặc định này để có cái nhìn cởi mở hơn với người viết trẻ như anh.

Sự cởi mở của các nhà nghiên cứu và độc giả sẽ là động lực đối với các nhà văn trẻ, giúp họ tự tin hơn trên cánh đồng văn chương. Tuy vậy, cũng không thể phủ nhận có không ít cây bút trẻ còn chạy theo giải trí, đáp ứng thị hiếu của độc giả, chứ chưa hướng đến một lý tưởng cao hơn. Về vấn đề này, các nhà văn “già” như Nguyên An, Tôn Phương Lan, Vũ Quần Phương mong muốn rằng, các cây bút trẻ đừng nên coi sáng tạo văn chương là một cuộc chơi. Chữ “chơi” cần được hiểu theo nghĩa lao động cật lực và có trách nhiệm hơn, trách nhiệm với văn chương, với nhiệm vụ truyền tải các vấn đề của hiện thực xã hội.

Nhà văn Hoàng Quốc Hải thì nhắn nhủ: “Không ai giúp ta trở thành nhà văn cả. Văn chương viết theo tài trợ sẽ không hay. Các nhà văn trước, họ cũng vừa viết giải trí vừa viết nghiêm túc, lấy cái này nuôi cái kia. Có ai đánh giá thấp văn học thị trường đâu, chỉ là nó sống... không lâu thôi. Văn chương thành công nên cần các yếu tố: Thứ nhất, nói lên thân phận người khác, số phận đó gắn với đất nước, dân tộc. Nếu không có điều này, sẽ không có tính vĩnh cữu, Thứ hai, văn chương phải phổ biến kiến thức. Thứ ba, văn chương phải đem đến cái đẹp. Người viết phải có tâm, có trí tuệ, nhưng phải có cái dũng… Chính nhà văn sẽ thắp sáng lương tri cho dân tộc”.

Dù nhiều tâm tư, nhưng cây bút trẻ Nhật Phi cũng đồng ý rằng, dù chưa có được sự tài trợ của các đơn vị xuất bản thì “chúng ta vẫn có thể tiếp tục viết, vì chính chúng ta trước hết và mong rằng trong hàng trăm ngàn chữ chúng ta viết ra, có thể rơi ra được một điều gì đó lay động dù chỉ một tâm hồn. Có khi như vậy đã là tốt lắm rồi”.

Thanh Xuân

BHXH Việt Nam và NPS nâng tầm hợp tác phát triển

THE ROAD STORY VIETNAM

Trang thông tin điện tử Báo Bảo hiểm Xã hội: Giấy phép xuất bản số 47/GP-TTĐT cấp ngày 2/10/2014 bởi Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin Điện tử - Bộ Thông tin và Truyền thông.
Tòa soạn: 150 Phố Vọng, Thanh Xuân, Hà Nội; Tel: (024)36281193 - 36281191 - 36281192- Fax: (04) 38697886.
VPÐD tại TP.HCM: 18D Cộng Hòa, Phường 4, Quận Tân Bình; Tel, Fax: (08) 35210295.
Tổng biên tập: Nguyễn Hải Hồng
Phó Tổng biên tập: Bùi Đình Cự; Nguyễn Thị Việt
Thư ký tòa soạn: Hoàng Công.
© Copyright 2014 http://baobaohiemxahoi.vn, All rights reserved.
® Báo BHXH giữ bản quyền nội dung trên website này, ghi rõ nguồn khi phát hành lại nội dung.