Website đang trong quá trình xây dựng và thử nghiệm

Thay đổi để bứt phá

Thứ năm, 15/02/2018 | 15:59 GMT+7

Thay đổi để bứt phá

Đánh giá về những thành tựu ứng dụng CNTT và cải cách TTHC của BHXH Việt Nam, bà Nguyễn Thị Cúc- Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam khẳng định: “Ngành BHXH là một điểm sáng trong triển khai thực hiện các Nghị quyết 19 của Chính phủ về cải cách TTHC và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia”.

* PV: Thời gian qua Chính phủ luôn quan tâm đến việc cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Bà đánh giá thế nào về những nỗ lực của BHXH Việt Nam trong việc thực hiện nhiệm vụ này?

- Bà Nguyễn Thị Cúc:

Có thể nói, cơ quan BHXH là một điểm sáng trong triển khai thực hiện Nghị quyết 19 của Chính phủ về cải cách TTHC và tạo ra năng lực cạnh tranh cho DN Việt Nam. Những chuyển biến của ngành BHXH rất rõ ràng, được người dân, xã hội, cộng đồng DN và Chính phủ ghi nhận, kể cả trong khảo sát của Ngân hàng Thế giới (WB)- cơ quan đánh giá môi trường kinh doanh quốc tế.

Tại Bảng xếp hạng Môi trường kinh doanh (Doing Business 2018) do WB công bố tháng 10/2017, trong bước nhảy vọt tới 14 bậc của Việt Nam từ vị trí 82 lên 68/190 quốc gia, chỉ số có sự tăng điểm và tăng hạng nhiều nhất là nộp thuế và BHXH. Việc ứng dụng CNTT, áp dụng giao dịch điện tử trong thủ tục BHXH đã được ghi nhận, góp công lớn đưa chỉ số này vượt 81 bậc lên vị trí 86/190- điều chưa từng xảy ra kể từ khi Việt Nam có tên trong bảng xếp hạng này.

Vào năm 2014, kết quả khảo sát của WB đã chỉ ra rằng, số giờ làm thủ tục BHXH tại Việt Nam lên tới 335 giờ/năm, nhưng đến năm 2017 đã giảm còn 147 giờ. Thông thường, báo cáo này có độ trễ một năm so với thời điểm công bố, nên kết quả thực tế hiện nay còn có những cải thiện nhiều hơn nữa. Tuy nhiên, kể cả tính theo độ trễ của báo cáo, so với một năm trước đó, thời gian nộp BHXH đã giảm 42 giờ cũng đã cho thấy bước phát triển đáng ngạc nhiên của BHXH Việt Nam.

Theo kết quả khảo sát của Dự án “Quản trị nhà nước nhằm tăng trưởng toàn diện” (GIG) do Cơ quan Phát triển quốc tế Hoa Kỳ (USAID) hỗ trợ thực hiện, hạ tầng kỹ thuật của BHXH Việt Nam về CNTT vào thời điểm năm 2014-2015 còn quá ít ỏi, nhân lực cũng chưa đáp ứng được yêu cầu cải cách của đất nước và của Ngành. Chúng ta có rất ít cơ sở để dám tin BHXH Việt Nam có thể thực hiện công cuộc hiện đại hóa Ngành kịp với tốc độ của các bộ, ngành khác, chứ chưa nói là đi trước một bước. Nhưng thực tế đang cho thấy kỳ tích đã xảy ra!

* Là chuyên gia về cải cách TTHC lĩnh vực thuế- BHXH, theo dõi sát từng bước phát triển của BHXH Việt Nam, theo đánh giá của bà, đâu là cơ sở cho bước phát triển “bất ngờ” của BHXH Việt Nam hôm nay?

- Phải khẳng định rằng, sự phát triển của BHXH Việt Nam xuất phát trước tiên từ khao khát mãnh liệt của toàn Ngành, với mong muốn có sự thay đổi mạnh mẽ hình ảnh của mình.

Khi Chính phủ kỳ vọng một sự đổi mới toàn diện từ tất cả các bộ, ngành, thì người đứng đầu BHXH Việt Nam đã rất quyết liệt, quyết tâm hiện thực hóa mục tiêu này, vận hành cả bộ máy của ngành từ Trung ương đến địa phương vào cuộc. Phải nhấn mạnh thêm rằng, nếu chúng ta có cơ sở vật chất tốt, nhưng con người không theo kịp, sẽ không thể có sự thay đổi đó.

Cơ quan BHXH cũng đã xác định đúng phương hướng đổi mới, tập trung cho bộ phận đầu não là CNTT, đưa các ứng dụng này vào hoạt động quản lý, lấy đó làm cơ sở để cắt giảm từ 115 TTHC vào năm 2014 xuống còn 28 thủ tục hiện nay.

Tôi nhớ năm 2014, khi có dịp xuống khảo sát tại Đồng Nai, chúng tôi được các DN đưa cho xem các tập hồ sơ rất dày phải nộp cho BHXH. Vì chưa ứng dụng CNTT, nên các DN dù ở xa vẫn phải đi đến tận cơ quan BHXH để giao dịch, chưa kể phải chỉnh sửa lại nếu có sai sót. Cảnh tượng thường thấy tại các cơ quan BHXH từ Hà Nội đến TP.HCM là những hàng người xếp hàng rất đông đúc, gây sự lãng phí lớn về chi phí xã hội. Thế nhưng, gần đây điều này đã thay đổi. DN được phục vụ cả 3 hình thức giao dịch gồm: Giao dịch trực tiếp; kê khai, giao dịch điện tử thông qua phần mềm; sử dụng dịch vụ công để chuyển trả hồ sơ. Đặc biệt, giao dịch điện tử đã giảm bớt rất nhiều công sức cho cả DN và cơ quan BHXH.

* Tuy nhiên, phát triển nhanh cũng luôn đi đôi với những băn khoăn, lo ngại về sự bền vững, thưa bà?

- Bản thân tôi đánh giá rằng, BHXH Việt Nam phát triển nhanh và có sự bền vững, khi đã xây dựng được nền tảng rất tốt về CNTT và mô hình phát triển. Với kinh nghiệm học tập từ Thuế và Hải quan, cũng như tích luỹ kinh nghiệm trong nước và nước ngoài, BHXH Việt Nam có hướng đi đúng, khi mà ngay từ đầu đã xác định cần phải xây dựng CSDL tập trung tại Trung ương. Từ đó, hỗ trợ các địa phương sử dụng hệ dữ liệu này để đối chiếu, so sánh, nhanh chóng giải quyết tất cả các hoạt động nghiệp vụ thu, chi, cấp sổ-thẻ…

Năm 2015, đã từng có không ít ý kiến lo ngại cho quyết tâm của BHXH Việt Nam sẽ mở rộng hoạt động giao dịch điện tử đến 100% DN tham gia BHXH. Bởi, thực tế ngành Thuế đã khởi động hoạt động này trước BHXH Việt Nam gần 10 năm, nhưng vẫn chưa đạt được con số lý tưởng đó. Tuy nhiên, những điều BHXH Việt Nam làm được đã vượt qua tưởng tượng của chúng ta.

Mới đây, ngay cả các đoàn chuyên gia của GIG đến thăm Trung tâm Điều hành hệ thống CNTT cũng đã rất ngạc nhiên về thành tựu của BHXH Việt Nam. Chỉ nói riêng về lĩnh vực quản lý BHYT, đến nay gần như 100% cơ sở KCB đã kết nối liên thông dữ liệu với cơ quan BHXH. Khi tôi cung cấp những thông tin cá nhân rất đơn giản như tên, ngày tháng năm sinh, nơi đăng ký KCB của mình, ngay lập tức Hệ thống thông tin giám định BHYT đã có thể liệt kê dữ liệu về số lần KCB trong năm, quá trình KCB. Xét ở góc độ quản lý, sự kết nối này có ý nghĩa vô cùng lớn, không chỉ ngăn chặn được hành vi trục lợi BHYT, mà còn có tác dụng trong việc hoạch định chính sách, chăm sóc sức khoẻ cộng đồng. Vì thông qua CSDL này, chúng ta có thể đánh giá được vùng nào có bệnh gì; từ đó đề ra các phương án, kế hoạch chăm sóc sức khoẻ và dự phòng bệnh tật...

Hay như đối với NLĐ tham gia BHXH, trước đây họ không thể kiểm soát được việc mình có thực sự được tham gia BHXH hay không, trong khi số tiền đóng BHXH thuộc trách nhiệm của NLĐ vẫn được DN khấu trừ hàng tháng. Nhưng với việc được cấp mã số BHXH định danh duy nhất và tích hợp lên hệ dữ liệu điện tử, NLĐ có thể tra cứu lịch sử tham gia BHXH của bản thân mình bất cứ lúc nào, ở bất cứ đâu. NLĐ cũng được tự bảo quản sổ BHXH, họ sẽ chủ động hơn và cảm thấy quyền lợi của mình được đảm bảo.

Giữa Thuế và BHXH cũng có CSDL chung để chia sẻ, nhằm ngăn chặn tình trạng 2 bảng lương khác nhau của DN: 1 bảng lương để tính chi phí tính thuế, 1 bảng lương nộp BHXH…

* Mục tiêu hiện đại hóa ngành BHXH, góp phần xây dựng Chính phủ điện tử vẫn đang ở phía trước. Theo bà, BHXH Việt Nam cần phải có những giải pháp nào để kỳ vọng của Chính phủ và kỳ vọng của ngành BHXH trở thành hiện thực?

- Có một vấn đề hiện nay là CSDL và CNTT còn phụ thuộc nhiều vào các nhà cung cấp dịch vụ I-VAN. Phần lớn các DN đang thực hiện giao dịch điện tử, kê khai nộp BHXH thông qua dịch vụ CNTT do các I-VAN cung cấp. Tuy nhiên, các I-VAN có thể sử dụng phần mềm hoặc cơ sở hệ thống khác nhau, dẫn tới khi DN muốn thay đổi nhà cung cấp, sẽ gặp khó khăn do không tương thích phần mềm, dữ liệu không đạt chuẩn. Ngoài ra, DN cũng có thể chọn hình thức trực tiếp giao dịch qua Cổng TTĐT của BHXH, nhưng sẽ đòi hỏi cơ quan BHXH phải sẵn sàng nguồn nhân lực hỗ trợ cho DN, đảm bảo thông tin được xử lý kịp thời, không tắc nghẽn.

Để tránh tất cả những vướng mắc có thể phát sinh này, chúng ta cần phải xây dựng được chuẩn mực về dữ liệu và nhân lực để tạo thuận lợi hơn cho DN. Theo tôi được biết, hiện BHXH Việt Nam vẫn đang thực hiện xây dựng chuẩn dữ liệu và mã nguồn mở, điều này sẽ nên làm tuyệt đối trong thời gian tới.

Một vấn đề nữa, đó là BHXH đã hợp đồng với hệ thống Bưu điện thực hiện nhận và chuyển trả hồ sơ mà không phải đến cơ quan BHXH đối với DN chưa giao dịch điện tử. Mặc dù giảm chi phí giao dịch cho DN, nhưng chi phí xã hội vẫn chưa giảm. Để tránh lãng phí, đây chỉ nên coi là một giải pháp tạm thời, nên tiến tới hướng dẫn các DN chuyển sang sử dụng Email (thư điện tử), các phương tiện giao dịch điện tử, cũng là để DN phải có trách nhiệm cùng giảm thiểu chi phí xã hội không cần thiết.

* Trân trọng cảm ơn bà!

Minh Nguyên (Thực hiện)

Get Adobe Flash player

THE ROAD STORY VIETNAM

Báo Bảo hiểm xã hội 10 năm phát triển

Trang thông tin điện tử Báo Bảo hiểm Xã hội: Giấy phép xuất bản số 47/GP-TTĐT cấp ngày 2/10/2014 bởi Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin Điện tử - Bộ Thông tin và Truyền thông.
Tòa soạn: 150 Phố Vọng, Thanh Xuân, Hà Nội; Tel: (024)36281193 - 36281191 - 36281192- Fax: (04) 38697886.
VPÐD tại TP.HCM: 18D Cộng Hòa, Phường 4, Quận Tân Bình; Tel, Fax: (08) 35210295.
Tổng biên tập: Nguyễn Hải Hồng
Phó Tổng biên tập: Bùi Đình Cự; Nguyễn Thị Việt
Thư ký tòa soạn: Hoàng Công.
© Copyright 2014 http://baobaohiemxahoi.vn, All rights reserved.
® Báo BHXH giữ bản quyền nội dung trên website này, ghi rõ nguồn khi phát hành lại nội dung.