Website đang trong quá trình xây dựng và thử nghiệm

Sau Tết, muỗi vằn mang khuẩn Wolbachia được… thả tự do?

Thứ sáu, 12/01/2018 | 00:44 GMT+7

Sau Tết, muỗi vằn mang khuẩn Wolbachia được… thả tự do?

Tin từ Văn phòng thực địa Dự án hướng tới loại trừ sốt xuất huyết tại Việt Nam cho hay, Bộ Y tế vừa thông qua kế hoạch thả thí điểm muỗi vằn (Aedes Aegypti) mang khuẩn Wolbachia tại 8 thôn trung tâm xã Vĩnh Lương, thuộc TP.Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa, với kỳ vọng loại trừ sốt xuất huyết Dengue và Zika.

Còn chờ dân quyết

“Dự kiến, từ tháng 3/2018 và kéo dài trong 12-18 tuần, dự án sẽ thả muỗi vằn mang khuẩn Wolbachia tại các thôn Lương Sơn 1-2-3, Văn Đăng 1-2-3 và Võ Tánh 1-2. Dự án đã lập bản đồ phân chia các ô thả muỗi, với kích thước 50x50m. Trên mỗi ô, mỗi tuần dự án sẽ thả khoảng 100 con muỗi vằn mang khuẩn Wolbachia”- TS-BS.Nguyễn Bình Nguyên- Điều phối viên dự án tại thực địa thông tin.

Muỗi vằn mang khuẩn Wolbachia được nuôi trong lồng để thả trong tự nhiên 

Theo kế hoạch được Bộ Y tế phê duyệt, trước khi tiến hành thả muỗi vằn mang khuẩn Wolbachia, dự án phải phối hợp với địa phương thực hiện truyền thông và tham vấn cộng đồng bằng nhiều hình thức. Ngoài các hình thức gián tiếp, dự án còn phải cung cấp thông tin trực tiếp và lấy ý kiến người dân. Sau đó, sẽ tiến hành khảo sát về mức độ nhận thức của người dân đối với phương pháp này; đồng thời lấy phiếu đồng thuận ở 370 hộ gia đình chọn ngẫu nhiên tại xã Vĩnh Lương…

“Việc thả muỗi vằn mang khuẩn Wolbachia chỉ được tiến hành sau khi có được sự đồng thuận cao của cộng đồng, từ 80% trở lên”- TS.Nguyên cho biết thêm. Chuyên gia điều phối dự án tại thực địa cũng đặc biệt lưu ý người dân rằng, muỗi vằn mang vi khuẩn Wolbachia hoàn toàn không phải là muỗi biến đổi gen và không liên quan đến công nghệ biến đổi gen.

“Tiêm vắc-xin” cho muỗi vằn

Cũng theo TS.Nguyên, Wolbachia là một loại vi khuẩn sống cộng sinh trong khoảng 60% các loài côn trùng có trong tự nhiên (ruồi, bướm…). Tuy nhiên, muỗi vằn vốn là trung gian truyền bệnh sốt xuất huyết Dengue và Zika thì lại không có sẵn vi khuẩn này. Do đó, các nhà khoa học đã cấy khuẩn Wolbachia vào trứng muỗi vằn, từ đó nở ra muỗi vằn mang khuẩn Wolbachia và chúng tiếp tục sinh sản ra các thế hệ muỗi vằn mang khuẩn Wolbachia.

“Trong cơ thể muỗi vằn, khuẩn Wolbachia sẽ ức chế hay ngăn chặn sự xâm nhập và nhân lên của một số loại virus, bao gồm virus Dengue gây bệnh sốt xuất huyết lẫn virus Zika. Do đó, các virus gây bệnh này hầu như không còn khả năng truyền từ muỗi sang người. Nói cách khác, khuẩn Wolbachia được đưa vào cơ thể muỗi vằn giúp muỗi tăng "sức đề kháng" với virus gây bệnh, nên có thể ví phương pháp này giống như "tiêm vắc-xin" cho muỗi vằn vậy”- TS.Nguyên giải thích.

Cũng theo chuyên gia, muỗi vằn mang khuẩn Wolbachia sau khi được thả ra thực địa sẽ cặp đôi, sinh sản và tự duy trì trong môi trường tự nhiên. Muỗi cái mang Wolbachia giao phối với muỗi đực mang hoặc không mang khuẩn Wolbachia, cũng đều sinh ra trứng nở thành thế hệ muỗi tiếp theo mang khuẩn Wolbachia, theo cơ chế mẹ truyền sang con.

Trong khi đó, muỗi cái không mang khuẩn Wolbachia (muỗi truyền bệnh) nếu giao phối với muỗi đực có Wolbachia, thì trứng do con cái sinh ra sẽ không nở (do cơ chế bất hợp dịch bào), nhờ đó làm giảm số lượng muỗi truyền bệnh. Việc cặp đôi ngẫu nhiên và đặc tính sinh sản trong quần thể muỗi vằn qua nhiều thế hệ như vậy, sẽ giúp cho muỗi vằn mang khuẩn Wolbachia dần chiếm ưu thế, giúp “cải tạo” quần thể muỗi tự nhiên và tiếp tục duy trì lâu dài mà không làm tăng số lượng muỗi ở cộng đồng.

“Muỗi vằn mang khuẩn Wolbachia không “tiêu diệt” muỗi vằn tự nhiên, mà chúng cặp đôi/giao phối lẫn nhau. Việc thả cả muỗi vằn đực và muỗi vằn cái mang khuẩn Wolbachia giúp cho loại muỗi này tự duy trì qua nhiều thế hệ, giúp phòng bệnh sốt xuất huyết Dengue và Zika một cách chủ động, lâu dài, góp phần bảo vệ sức khoẻ người dân và tiết kiệm chi phí cho xã hội”- TS.Nguyên thông tin thêm.

"Dọn sạch" sốt xuất huyết ở đảo Trí Nguyên

Được biết, Dự án hướng tới loại trừ sốt xuất huyết tại Việt Nam do Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương chủ trì, phối hợp với Viện Pasteur Nha Trang và Sở Y tế Khánh Hoà thực hiện từ năm 2006. Dự án được tài trợ và hỗ trợ kỹ thuật từ Đại học Monash (Australia) trong khuôn khổ Chương trình Loại trừ Sốt xuất huyết toàn cầu. Việt Nam là nước thứ hai trên thế giới triển khai nghiên cứu thí điểm thả muỗi vằn mang khuẩn Wolbachia trên thực địa (đảo Trí Nguyên thuộc phường Vĩnh Nguyên, TP.Nha Trang) vào năm 2013-2014.

Từ khi kết thúc thả muỗi tới nay, số ca mắc sốt xuất huyết trên đảo giảm đi đáng kể so với những năm trước và không có ổ dịch sốt xuất huyết tập trung nào xảy ra trên đảo trong 4 năm qua. Trong khi đó, TP.Nha Trang và tỉnh Khánh Hòa nói chung vẫn có dịch sốt xuất huyết lưu hành hàng năm, với tỉ lệ mắc cao so với trung bình cả nước.

“Thực tế việc thả muỗi vằn mang khuẩn Wolbachia ở đảo Trí Nguyên, cũng như ở nhiều nơi khác trên thế giới như: Australia, Indonesia, Brazil, Colombia… đã chứng minh tính an toàn, không gây ảnh hưởng đối với sức khoẻ con người hoặc môi trường sinh thái”- TS.Nguyên cho biết.

Đỗ Bá

Get Adobe Flash player

THE ROAD STORY VIETNAM

Báo Bảo hiểm xã hội 10 năm phát triển

Trang thông tin điện tử Báo Bảo hiểm Xã hội: Giấy phép xuất bản số 47/GP-TTĐT cấp ngày 2/10/2014 bởi Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin Điện tử - Bộ Thông tin và Truyền thông.
Tòa soạn: 150 Phố Vọng, Thanh Xuân, Hà Nội; Tel: (024)36281193 - 36281191 - 36281192- Fax: (04) 38697886.
VPÐD tại TP.HCM: 18D Cộng Hòa, Phường 4, Quận Tân Bình; Tel, Fax: (08) 35210295.
Tổng biên tập: Nguyễn Hải Hồng
Phó Tổng biên tập: Bùi Đình Cự
Thư ký tòa soạn: Hoàng Công.
© Copyright 2014 http://baobaohiemxahoi.vn, All rights reserved.
® Báo BHXH giữ bản quyền nội dung trên website này, ghi rõ nguồn khi phát hành lại nội dung.