Website đang trong quá trình xây dựng và thử nghiệm

Phòng bệnh đục thủy tinh thể

Thứ bảy, 09/02/2019 | 07:31 GMT+7

Phòng bệnh đục thủy tinh thể

Ðục thể thủy tinh là nguyên nhân thứ hai gây giảm thị lực trên phạm vi toàn cầu, chỉ sau tật khúc xạ, và thường xảy ra ở người cao tuổi. Cho đến nay phương pháp điều trị có hiệu quả nhất vẫn là phẫu thuật.

Bệnh diễn tiến từ từ

Thủy tinh thể là một thấu kính trong suốt nằm chính giữa lòng nhãn cầu nên còn có một tên gọi là “nhân mắt”, góp 1/3 vào năng lực hội tụ của nhãn cầu. Công suất hội tụ của thể thuỷ tinh được đảm bảo khi nó còn trong suốt, các mặt cong và độ dầy còn nằm trong giới hạn sinh lý. Thủy tinh thể có chức năng điều tiết để vật thể bên ngoài mắt dù gần hay xa cũng đều có ảnh xuất hiện trên võng mạc. Ngoài ra, thể thuỷ tinh còn có chức năng lọc tia tử ngoại- tia có hại có trong phổ bức xạ của mặt trời.

Khi các phân tử protein không hoà tan bị tích tụ trong thể thuỷ tinh cùng với tuổi tác thì tính trong suốt của nó không còn nữa. Các tia sáng khi đi qua vùng bị đục sẽ bị tán xạ mạnh gây giảm thị lực. Nếu vì một lý do nào đó, thể thủy tinh không còn trong suốt nữa, đó là bệnh đục thủy tinh thể (ĐTTT). Khi bị ĐTTT, thị lực sẽ giảm tương ứng với độ đục và khi thể thủy tinh bị đục hoàn toàn, hình ảnh sẽ không vào được võng mạc và sẽ gây hiện tượng mù. Đục thể thuỷ tinh được coi là đáng kể khi nó làm giảm thị lực xuống còn dưới 3/10.

Đục thể thủy tinh là nguyên nhân thứ hai gây giảm thị lực trên phạm vi toàn cầu, chỉ sau tật khúc xạ. Thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), bệnh ĐTTT chiếm 50% tổng số mù lòa ở các nước phát triển. Còn tại Việt Nam, theo thống kê của Bệnh viện Mắt T.Ư, ĐTTT chiếm tới trên 70% trong tổng số các nguyên nhân gây mù và tỷ lệ mù 2 mắt ở người từ 50 tuổi trở lên là 4,76%.

ĐTTT thể gặp ở mọi lứa tuổi nhưng chủ yếu là sau 40 tuổi. Trẻ nhỏ cũng có thể mắc bệnh ngay sau khi sinh, tiến triển trong những năm đầu đời. Nguyên nhân là do di truyền (10- 25%), do nhiễm khuẩn thai nghén hoặc các bệnh lý về mắt, chấn thương… gây nhược thị cho trẻ nhỏ nếu không điều trị và phục hồi sớm.

Đáng chú ý, từ sau 40 tuổi, thể thủy tinh bắt đầu bị lão hóa làm giảm khả năng điều tiết nên nhiều người phải mang kính lão. Cùng với thời gian, thể thủy tinh sẽ đục dần dần với nhiều mức độ khác nhau và có thể gây mù cho người bệnh. Có khoảng 50% số người ở độ tuổi 60 và gần 100% số người ở độ tuổi 80 bị ĐTTT.

Bên cạnh đó, một số nguyên nhân khác gây ĐTTT là do người bệnh tiếp xúc nhiều với ánh sáng mặt trời, ánh sáng nhân tạo (đèn pha, đèn cao áp...), tiếp xúc với virus, vi trùng, chất độc của môi trường, khói bụi. Sự tiếp xúc này sẽ làm tổn thương tiềm tàng thành phần protein của thủy tinh thể, làm mất dần protein và dẫn đến ĐTTT.

Khi mắc ĐTTT, biểu hiện ban đầu là giảm độ kính lão do xuất hiện cận thị chiết xuất, khi ra ánh sáng, mắt sẽ khó chịu nhưng không bị đau nhức. Sau đó, bệnh nặng hơn, mắt như nhìn qua một lớp kính mờ, thấy một điểm đen cố định trên nền mắt sáng, dần dần bệnh nhân không còn nhìn thấy gì. Người bị ĐTTT có thể phẫu thuật để lấy lại ánh sáng.

Phòng bệnh đục thủy tinh thể

Bác sĩ Đặng Văn Quế (BV Mắt Quốc tế) cho biết: Bệnh ĐTTT diễn tiến từ từ, biểu hiện ban đầu là giảm độ kính lão do xuất hiện cận thị chiết xuất; khi ra ánh sáng, mắt sẽ khó chịu nhưng không bị đau nhức, nhìn một vật thành 2 hoặc 3. Sau đó, bệnh nặng hơn, mắt như nhìn qua một lớp kính mờ, thấy một điểm đen cố định trên nền mắt sáng; dần dần bệnh nhân không còn nhìn thấy gì.

Các đối tượng có nguy cơ cao mắc bệnh là những người tuổi trên 50 (chiếm 80%), tuổi càng cao nguy cơ mắc càng lớn; bệnh nhân mắc bệnh đái tháo đường, cao huyết áp, cận thị, chấn thương ở mắt, đục thủy tinh thể sau bệnh lý khác của mắt: glaucome (cườm nước), viêm màng bồ đào, tổn thương võng mạc... 

Trong giai đoạn sớm, khi sự sụt giảm thị lực chưa ảnh hưởng đến công việc, cuộc sống thì người bệnh có thể đeo kính râm khi ra ngoài trời nắng hoặc thay đổi độ kính. Nhưng các biện pháp trên chỉ là tạm thời. Khi mắt mờ nhiều, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống thì cần phải phẫu thuật thay thủy tinh thể. Do đó, để bảo vệ chức năng thị giác, giảm thiểu tỷ lệ mù lòa và hạn chế các biến chứng, nên tăng cường kiểm tra mắt định kỳ, nhất là với người cao tuổi. Khi nhìn thấy mờ, thị lực suy giảm, lóe sáng, quáng gà, ra nắng mờ hơn trong nơi râm mát, sức nhìn kém trong các vùng sáng bao quanh, nhìn một thành hai, ba… nên nghi ngờ đã bị đục thủy tinh thể, cần đi khám chuyên khoa mắt ngay để chữa trị sớm.

Với trẻ em, cha mẹ cần chủ động kiểm tra bằng cách chiếu đèn để quan sát đồng tử. Nếu thấy đồng tử có ánh trắng thì cần đưa trẻ đi khám chuyên khoa mắt. Có thể theo dõi phản xạ nhìn với trẻ 2- 3 tháng tuổi, nếu thấy trẻ không biết nhìn theo tay mẹ di chuyển đồ vật cũng là dấu hiệu của bất thường, cần đưa trẻ đi khám.

Cũng theo bác sĩ Quế, sau phẫu thuật, người bệnh ĐTTT cần đeo kính chống bụi cả ngày và cả lúc ngủ để tránh vô tình dụi mắt khi ngứa mắt. Vài tuần đầu sau phẫu thuật, bệnh nhân nên hạn chế xem tivi, sử dụng máy tính. Luôn rửa tay trước khi chạm vào mắt và dùng thuốc đúng. Hàng ngày rửa mi mắt bằng gạc để lấy đi chất dịch bám vào mắt. Thông thường, mắt có thể hồi phục thị lực tối đa trong vòng 8 tuần. Người bệnh tuyệt đối không dụi tay lên mắt, nháy mắt mạnh, tránh xảy ra đè áp mạnh gây chấn thương mắt. Ngoài ra, bệnh nhân cũng không nên để xà phòng rơi vào mắt, tránh xa môi trường ô nhiễm trong vòng một tháng. Không đi bơi, tắm biển, cúi đầu nhiều, không làm việc nặng, tránh hoạt động mạnh trong 3 tháng sau khi mổ. Trong trường hợp thấy bị đỏ, rát mắt là do mắt bị khô, cần được nhỏ liên tục bằng các loại nước mắt nhân tạo sớm. Hãy đến cơ sở y tế cấp cứu ngay nếu mắt mờ đột ngột, đau buốt, chảy nước mắt nhiều và kéo dài trên 6 giờ.

Mọi người cần thực hiện chế độ đinh dưỡng hợp lý như: Không hút thuốc lá, ăn nhiều đậu lăng, hành, tỏi, bắp cải, giá, đậu và hạt tươi; phát hiện và điều trị suy giáp, đái tháo đường, rối loạn nước và điện giải, tăng cholesterol và triglycerid máu; không tiếp xúc trực tiếp với tia UV; nếu làm việc trong phòng có máy lạnh, phải dành thời gian cho mắt nghỉ ngơi. Nếu phải mổ thì sau môt ăn uống bình thường, không nên ăn đồ ăn quá cứng…

 NH

Từ một kỹ thuật cao chỉ có ở tuyến trung ương nay loại phẫu thuật này đã phổ biến xuống tuyến tỉnh, thậm chí là tuyến huyện. Những tiến bộ về kỹ thuật và phương tiện điều trị đã giúp số lượng các ca phẫu thuật ĐTTT tăng đến chóng mặt. Đây là loại phẫu thuật được tiến hành nhiều nhất, nhanh nhất và ít chảy máu nhất. Ở Pháp có khoảng 400.000 người được phẫu thuật thể thủy tinh mỗi năm, và con số này ở Việt Nam là khoảng 500.000 người ứng với 1 triệu con mắt đã tìm lại được ánh sáng hàng năm. Việc phổ cập loại hình phẫu thuật này là thành công lớn của ngành nhãn khoa, với sự hỗ trợ kinh phí rất lớn của quỹ BHYT.

Get Adobe Flash player

Trang thông tin điện tử Báo Bảo hiểm Xã hội: Giấy phép xuất bản số 47/GP-TTĐT cấp ngày 2/10/2014 bởi Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin Điện tử - Bộ Thông tin và Truyền thông.
Tòa soạn: 150 Phố Vọng, Thanh Xuân, Hà Nội; Tel: (024)36281193 - 36281191 - 36281192- Fax: (04) 38697886.
VPÐD tại TP.HCM: 18D Cộng Hòa, Phường 4, Quận Tân Bình; Tel, Fax: (08) 35210295.
Tổng biên tập: Nguyễn Hải Hồng
Phó Tổng biên tập: Bùi Đình Cự; Nguyễn Thị Việt
Thư ký tòa soạn: Hoàng Công.
© Copyright 2014 http://baobaohiemxahoi.vn, All rights reserved.
® Báo BHXH giữ bản quyền nội dung trên website này, ghi rõ nguồn khi phát hành lại nội dung.