Website đang trong quá trình xây dựng và thử nghiệm

Ông Trump rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran

Thứ ba, 08/05/2018 | 15:02 GMT+7

Ông Trump rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran

Ngày 8/5, Tổng thống Donald Trump thông báo Mỹ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân với Iran.

Trong bài phát biểu tại Nhà Trắng, ông Trump tuyên bố "Mỹ sẽ không đe dọa suông".

Ông giải thích thỏa thuận đạt được năm 2015 dưới thời Tổng thống Barack Obama có các nước Anh, Pháp, Đức, Nga, Trung Quốc cùng tham gia ký kết với Mỹ và Iran là “một thỏa thuận một chiều tồi tệ mà lẽ ra không bao giờ nên có”, và Mỹ “sẽ áp đặt các lệnh trừng phạt kinh tế ở mức độ cao nhất” lên Iran.

Quyết định của ông Trump có nghĩa là chính phủ Iran giờ đây phải quyết định có làm theo Mỹ, tức là cũng rút ra khỏi thỏa thuận, hay cố gắng cứu vãn những phần còn lại của thỏa thuận.

Trước đó, Tổng thống Iran Hassan Rouhani tuyên bố đất nước ông đã có kế hoạch để đối phó với bất cứ động thái nào của Mỹ liên quan tới thỏa thuận này. Ông cũng khẳng định Iran sẽ tiếp tục tìm kiếm "quan hệ xây dựng với thế giới", bất chấp có thể phải hứng chịu các biện pháp trừng phạt.

Theo một quan chức được thông báo về quyết định này, ông Trump sẽ tiến đến áp đặt lại tất cả các lệnh cấm vận lên Iran vốn đã được dỡ bỏ theo thỏa thuận năm 2015 chứ không phải chỉ những lệnh trừng phạt có thời hạn chót.

Giới quan sát cho rằng quyết định của đương kim Tổng thống Mỹ là một "cú giáng mạnh vào các đồng minh của Mỹ" và "làm sâu sắc thêm sự cô lập của nước Mỹ trên trường quốc tế".

Cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama đã gây bất ngờ khi lên tiếng chỉ trích quyết định của ông Trump đối với thỏa thuận hạt nhân Iran,  gọi đó là “một sai lầm nghiêm trọng”.

Trong tuyên bố gồm 12 đoạn lập luận cho việc Mỹ phải tuân theo thỏa thuận, vốn là di sản của chính ông, Obama viết: "Tất cả chúng ta đều biết những nguy cơ của việc Iran đạt được vũ khí hạt nhân. Nếu những ràng buộc đối với chương trình hạt nhân Iran trong khuôn khổ Kế hoạch Hành động Toàn diện phối hợp (JCPOA) không còn nữa, chúng ta sẽ tiến nhanh đến cái ngày sẽ phải đối diện với lựa chọn sống chung với nguy cơ đó hay là tiến hành chiến tranh để ngăn chặn nó".

Ông cảnh báo việc xóa bỏ thỏa thuận mà không có bằng chứng rõ ràng về những vi phạm của Iran có thể sẽ đẩy nhanh cuộc chạy đua vũ trang hay xung đột trong khu vực.

"Thực tế rõ ràng là JCPOA có hiệu quả- đó là điều mà các đồng minh châu Âu của chúng ta, các chuyên gia độc lập và đương kim Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ đều đồng ý".

Ông Obama khẳng định thêm, việc rút khỏi thỏa thuận sẽ phá hoại uy tín của Mỹ trên trường quốc tế.

Cựu Ngoại trưởng Mỹ John Kerry cũng than phiền về quyết định của ông Trump, cho rằng "nó làm suy yếu an ninh nước Mỹ, cô lập chúng ta với các đồng minh châu Âu, khiến Israel gặp nguy cơ cao hơn, tạo thêm sức mạnh cho những phe cứng rắn ở Iran và làm giảm ảnh hưởng toàn cầu của chúng ta trong việc giải quyết những hành vi sai trái của Iran trong khi gây hại cho khả năng đàm phán các thỏa thuận quốc tế các chính phủ Mỹ trong tương lai".

Văn phòng Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho biết, Pháp, Anh và Đức "lấy làm tiếc" về quyết định của Tổng thống Donald Trump, gọi đây là "mối đe dọa đối với nỗ lực toàn cầu kiềm chế vũ khí hạt nhân".

Ông Macron viết trên Twitter rằng "cơ chế không phổ biến vũ khí hạt nhân đang bị đe dọa" bởi quyết định của ông Trump. Nhà lãnh đạo Pháp đã có cuộc điện đàm với Thủ tướng Đức Angela Merkel và Thủ tướng Anh Theresa May về những bước đi tiếp theo.

Các cường quốc châu Âu vốn ủng hộ mạnh mẽ thỏa thuận và xem đó là cách tốt nhất để kiềm chế tham vọng hạt nhân của Iran. Phía ông Trump cho rằng thỏa thuận này không đủ căng với Tehran.

Cao ủy đối ngoại của Liên minh châu Âu Federica Mogherini đánh giá thỏa thuận hạt nhân Iran là "trụ cột của an ninh quốc tế" và kêu gọi các bên tham gia ký kết tiếp tục tôn trọng nó. "Thỏa thuận hạt nhân với Iran là hết sức quan trọng đối với an ninh của khu vực, của châu Âu và toàn thế giới", bà Mogherini phát biểu.

Được biết, Tổng thống Trump đã có cuộc điện đàm với người đồng cấp Pháp Emmanuel Macron và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình để thông báo về quyết định của mình.

Trong tuần này, Ngoại trưởng Anh Boris Johnson sẽ có mặt tại Washington để nỗ lực cứu vãn thỏa thuận vào phút chót. Theo một nguồn tin, mục tiêu của London là vẫn duy trì và tuân thủ thỏa thuận.

Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres bày tỏ “thất vọng sâu sắc” trước quyết định của Mỹ, đồng thời kêu gọi 5 nước ký kết còn lại tuân thủ thỏa thuận. Ông nhắc lại rằng thỏa thuận năm 2015 "là một thành tựu quan trọng trong nỗ lực không phổ biến vũ khí hạt nhân và đã đóng góp cho hòa bình và an ninh khu vực và thế giới".

Phía chỉ trích thỏa thuận hạt nhân Iran 2015 bao gồm Israel, các nước Ảrập ở Vùng Vịnh và nhiều thành viên Đảng Cộng hòa ở Mỹ cho rằng thỏa thuận là một món quà cho Tehran mà cuối cùng sẽ dọn đường cho nước này trở thành một nước được trang bị vũ khí hạt nhân trong vài năm tới.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, người lâu nay vẫn phản đối quyết liệt thỏa thuận hạt nhân Iran là một trong số ít các nhà lãnh đạo quốc tế đã ngay lập tức hoan nghênh quyết định của Tổng thống Donald Trump.

Ở Iran, nhiều người quan ngại sâu sắc về việc quyết định của ông Trump sẽ ảnh hưởng đến nền kinh tế đang gặp khó khăn. Tổng thống Hassan Rouhani đã tìm cách trấn an công chúng, khẳng định Iran sẽ tiếp tục theo đuổi "hội nhập với thế giới". Ông lên án Mỹ "không bao giờ giữ cam kết của mình" và "luôn có lập trường thù địch".

Truyền hình nhà nước Iran gọi quyết định của ông Trump là "bất hợp pháp và phá hoại các thỏa thuận quốc tế".

Theo thỏa thuận được ký kết vào năm 2015, Mỹ dỡ bỏ các lệnh cấm vận nhắm vào Iran. Đổi lại, Iran đồng ý hạn chế chương trình hạt nhân của họ cùng với sự thanh sát nghiêm ngặt khiến họ không thể nào chế tạo được bom hạt nhân.

Hoàng Dương

Get Adobe Flash player

THE ROAD STORY VIETNAM

Báo Bảo hiểm xã hội 10 năm phát triển

Trang thông tin điện tử Báo Bảo hiểm Xã hội: Giấy phép xuất bản số 47/GP-TTĐT cấp ngày 2/10/2014 bởi Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin Điện tử - Bộ Thông tin và Truyền thông.
Tòa soạn: 150 Phố Vọng, Thanh Xuân, Hà Nội; Tel: (024)36281193 - 36281191 - 36281192- Fax: (04) 38697886.
VPÐD tại TP.HCM: 18D Cộng Hòa, Phường 4, Quận Tân Bình; Tel, Fax: (08) 35210295.
Tổng biên tập: Nguyễn Hải Hồng
Phó Tổng biên tập: Bùi Đình Cự
Thư ký tòa soạn: Hoàng Công.
© Copyright 2014 http://baobaohiemxahoi.vn, All rights reserved.
® Báo BHXH giữ bản quyền nội dung trên website này, ghi rõ nguồn khi phát hành lại nội dung.