Website đang trong quá trình xây dựng và thử nghiệm

Nhà hát tự chủ hoạt động: Vẫn mông lung...

Thứ ba, 27/08/2019 | 15:21 GMT+7

Nhà hát tự chủ hoạt động: Vẫn mông lung...

Theo Nghị định 16/2015/NĐ-CP của Chính phủ, đến năm 2020, các đơn vị nghệ thuật công lập sẽ phải tự chủ hoàn toàn, phải “sống” bằng thực lực mà không phụ thuộc sự bao cấp của NSNN. Tuy nhiên, trong khi một số đơn vị đã bắt được nhịp chuyển đổi cơ chế thì phần lớn các đơn vị vẫn rất mông lung, khó khăn…

Học bơi… quá khó!

Thống kê của ngành Văn hóa cho thấy, cả nước hiện có 115 đơn vị nghệ thuật công lập, trong đó có 12 đơn vị trực thuộc Bộ VH-TT&DL, 103 tổ chức nghệ thuật thuộc các Sở VH-TT&DL, Sở VH-TT. Đa phần mỗi tỉnh có từ 1 đến 2 đơn vị, riêng TP.HCM có 8, Hà Nội có 6, Hải Phòng có 5 và Thanh Hóa có 4 đơn vị nghệ thuật công lập. Thực hiện Nghị định 16, các đơn vị sẽ phải từng bước chuyển đổi từ cơ chế bao cấp sang cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm nhằm giảm áp lực tài chính cho NSNN.

Nhiều nhà hát vẫn gặp khó khăn trên con đường tự chủ

Thế nhưng, đến nay đã gần 5 năm sau khi Nghị định 16 có hiệu lực, vẫn chỉ có một số ít đơn vị khẳng định được mình như: Nhà hát Lớn Hà Nội, Trung tâm Chiếu phim quốc gia, Nhà hát Múa rối Việt Nam, Nhà hát Ca múa nhạc Việt Nam, Nhà hát Nghệ thuật đương đại Việt Nam... Số còn lại, việc “tự bơi” vẫn là bài toán nan giải khi chưa thể xóa bỏ tâm lý trông chờ, ỉ lại vào sự bao cấp cũng như việc sân khấu truyền thống đang rất vắng khán giả.

Trong số 12 nhà hát thuộc quản lý của Bộ VH-TT&DL, ngoài 2 đơn vị được giao tự chủ 100% ngay từ năm 2016 là Nhà hát Ca múa nhạc Việt Nam và Nhà hát Nghệ thuật đương đại Việt Nam, thì 10 đơn vị khác được giao tự chủ từ 30% đến 60%, gồm: Nhà hát Kịch Việt Nam, Nhà hát Chèo Việt Nam, Nhà hát Tuổi Trẻ, Nhà hát Tuồng Việt Nam, Nhà hát Cải lương Việt Nam, Nhà hát Nhạc Vũ kịch Việt Nam, Nhà hát Dân gian Việt Bắc, Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam, Liên đoàn Xiếc Việt Nam, Nhà hát Múa rối Việt Nam. Trong số này, các nhà hát tuồng, chèo, cải lương vô cùng loay hoay khi phải “tự bơi” giữa nền kinh tế thị trường. Điển hình như Nhà hát Cải lương Việt Nam đến sân khấu biểu diễn cũng không có; mỗi khi công bố tác phẩm lại phải đi thuê rạp, trong khi tiền bán vé chỉ đủ dùng trả tiền thuê rạp...

Việc giao tự chủ là để các đơn vị phải tự thúc đẩy mình năng động hơn, đến gần khán giả hơn. Muốn vậy, trước tiên cần phải có tác phẩm tốt, kịch bản hay mới có thể thu hút được khán giả. Trong khi đó, đội ngũ viết kịch bản tuồng, chèo, cải lương hiện nay chỉ khiêm tốn trên đầu ngón tay. Hơn nữa, một vở diễn luôn đòi hỏi sự đầu tư công phu, phải bỏ ra không ít kinh phí… Dù hiện nay Nhà nước vẫn đặt hàng tác phẩm chứ các đơn vị chưa phải tự chủ hoàn toàn nhưng để có được đơn đặt hàng cũng chẳng dễ dàng, đó là chưa kể đến những khó khăn trong việc phải tự thân vận động để quảng bá, đưa tác phẩm đến với khán giả.

Giám đốc Nhà hát Tuồng Việt Nam Phạm Ngọc Tuấn trăn trở khi cho biết, có đêm diễn, Nhà hát chỉ bán được vài vé nhưng buổi diễn vẫn phải diễn ra bình thường- đồng nghĩa với các chi phí đầu tư cho vở diễn vẫn phải lo. Vì thế, đây thực sự là cơn bĩ cực với các nhà hát truyền thống?

Xã hội hóa- giải pháp hiện tại? 

Trong bối cảnh bị cắt giảm bao cấp từ NSNN, các đơn vị nghệ thuật buộc phải tìm kiếm giải pháp tài chính cho mình. Hợp tác theo hướng xã hội hóa là giải pháp đang được nhiều đơn vị nghệ thuật lựa chọn. Nhà hát Tuổi Trẻ được coi là đơn vị năng động ở phía Bắc khi đã ký kết được nhiều hợp đồng biểu diễn theo phương thức xã hội hóa với kinh phí đầu tư vài tỉ đồng mỗi năm. Nhà hát Cải lương Việt Nam cũng đã tìm cách kêu gọi tài trợ từ xã hội để có được các vở diễn lớn như “Mai Hắc Đế”, “Chuyện tình Khau Vai”… lưu diễn ở nhiều địa phương. Nhà hát Tuồng Việt Nam lại năng động trong việc kết hợp với các công ty du lịch mở tour biểu diễn phục vụ khách du lịch định kỳ tại rạp Hồng Hà…

Tuy nhiên, xã hội hóa cũng là con dao 2 lưỡi khi bên cạnh những lợi ích thu được là những điều kiện mà DN đặt ra cho các đơn vị nghệ thuật. Thực tế ở một số địa phương đã xuất hiện tình trạng các đơn vị chạy theo doanh số và nương theo sự can thiệp của DN mà xây dựng những chương trình tấu hài, kịch ma… đáp ứng thị hiếu. Bản sắc nghệ thuật vì thế bị lơ là dần, khiến không ít đơn vị không còn giữ được thương hiệu nghệ thuật lâu nay của mình.

Anh Minh

Get Adobe Flash player

Trang thông tin điện tử Báo Bảo hiểm Xã hội: Giấy phép xuất bản số 47/GP-TTĐT cấp ngày 2/10/2014 bởi Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin Điện tử - Bộ Thông tin và Truyền thông.
Tòa soạn: 150 Phố Vọng, Thanh Xuân, Hà Nội; Tel: (024)36281193 - 36281191 - 36281192- Fax: (04) 38697886.
VPÐD tại TP.HCM: 18D Cộng Hòa, Phường 4, Quận Tân Bình; Tel, Fax: (08) 35210295.
Tổng biên tập: Nguyễn Hải Hồng
Phó Tổng biên tập: Bùi Đình Cự; Nguyễn Thị Việt
Thư ký tòa soạn: Hoàng Công.
© Copyright 2014 http://baobaohiemxahoi.vn, All rights reserved.
® Báo BHXH giữ bản quyền nội dung trên website này, ghi rõ nguồn khi phát hành lại nội dung.