Website đang trong quá trình xây dựng và thử nghiệm

Người giữ hồn quất cảnh Tứ Liên

Thứ bảy, 25/01/2020 | 18:45 GMT+7

Người giữ hồn quất cảnh Tứ Liên

Len lỏi qua những con ngõ thơm mùi quất chín của làng Tứ Liên (Tây Hồ, Hà Nội), chúng tôi được một nhóm những người chơi quất cảnh lâu năm dẫn đường đến thăm nhà vườn của nghệ nhân Bùi Thế Mạnh. Người ta kháo nhau rằng, Tết đến phải có cây quất Tứ Liên và phải vào vườn của nghệ nhân Bùi Thế Mạnh mới lựa được cây ưng ý.

Cuốn “từ điển sống”

Chỉ cần dạo một vòng quanh vườn quất của người nghệ nhân có hơn 30 năm tuổi nghề, bất cứ ai cũng đều cảm nhận được niềm đam mê, nét tinh tế, kỳ công của anh Mạnh trong từng dáng, thế quất.

Nhiều du khách thích thú khi thăm vườn quất của anh Mạnh

Nhấp ly trà đặc, anh Mạnh kể rằng, làng cổ Tứ Liên được bao bọc bởi dòng sông Hồng, được thiên nhiên ưu đãi với luồng sinh khí điều hòa thoáng mát. Đầu những năm 1960, cây quất được những thế hệ nghệ nhân đầu tiên ở làng đem về trồng, để lấy quả.

“Thời ấy, chỉ có những gia đình khá giả mới có điều kiện mua cả cây quất trưng trong những ngày Tết Nguyên đán. Trong tiềm thức của người dân Kinh kỳ, chữ “quất” gần âm với chữ “cát” trong từ “cát tường”. Người Hà Nội xưa tin rằng, chơi quất vào dịp đầu năm sẽ mang lại sự thịnh vượng, bình an và may mắn. Rồi từ lúc nào, quất bỗng trở thành loại cây cảnh không thể thiếu trong mỗi nếp nhà vào ngày Tết cổ truyền của dân tộc”- anh Mạnh chia sẻ.

Là một trong những người gắn bó lâu năm nhất với nghề trồng quất Tứ Liên, hơn ai hết, anh Mạnh là người cảm nhận sâu sắc nhất sự đổi thay của thú chơi quất Tết. Anh cho biết, trước đây, người Hà Nội thích những cây quất dáng thông, tròn, lá to, xanh đậm và bóng mượt; nhiều nụ, nhiều lộc non; quả phải đủ cả xanh, chính, ương (chín một nửa), non, trong đó quả chín phải đều, căng mọng. Còn người Hà Nội nay dù vẫn giữ cách lựa chọn lá, quả như xưa nhưng lại chú trọng đến dáng, thế cây nhiều hơn.

Vốn yêu thích cây cảnh, lại là khách quen của nhà vườn Bùi Thế Mạnh, anh Mạc Đình Kiên (Nguyễn Công Trứ, Hà Nội) bảo: “Năm nào tôi cũng ghé vườn anh Mạnh để sắm quất cho gia đình. Người nào chơi quất Tứ Liên lâu năm mà chẳng biết vườn này. Giá có hơi cao, nhưng đáng…”.

Quả đúng như vậy, mỗi cây quất của vườn nhà anh Mạnh dao động từ vài triệu đến vài chục triệu đồng. Những thế quất như: Ngũ phúc, Tam đa, Mẫu tử, Huynh đệ, Tứ quý, Kim long, Cá chép hóa rồng, Lưỡng long chầu nguyệt, cùng nhiều lọ quất treo tường độc đáo… đã tạo nên tên tuổi cho nhà vườn này. Người ta càng ngắm, càng thưởng lãm, càng thêm yêu, thêm say đắm những dáng quất, thế quất mang trong mình tâm huyết của người nghệ nhân cũng như của làng quất cổ Tứ Liên...

Không ngừng sáng tạo

Hàn huyên một hồi, anh Mạnh dẫn chúng tôi ra thăm những  “đứa con”  tinh thần của mình. Anh vẫn hay đùa, chăm quất như chăm con mọn, dồn biết bao tâm huyết, sáng tạo, trải qua biết bao mưa nắng dãi dầu mới có thể “gả” cho những vị khách khó tính.

Để danh tiếng quất cảnh Tứ Liên vang xa như hôm nay, bên cạnh sự kỳ công và truyền thống của làng được bồi đắp qua nhiều thế hệ, còn là sự sáng tạo không ngừng nghỉ của những nhà vườn.

Người trồng quất cảnh nơi đây vẫn đùa rằng, anh Mạnh vừa là “cuốn từ điển sống” của làng, vừa là “ông tổ” của quất cảnh bonsai. Với sự sáng tạo của mình, anh đã tạo nên những tác phẩm nghệ thuật “nhỏ mà có võ”. Mỗi cây quất được anh nuôi lớn ít nhất 2-3 năm. Có những cây “khủng” hơn, với dáng thế độc nhất vô nhị thì gắn bó với anh cũng ngót chục năm trời. “Dành vài chục năm trời để chăm cây quất “cưng”, chứa đựng trong đó là cả tâm huyết và tuổi trẻ của tôi. Những “tác phẩm” như thế chỉ cho thuê, chứ tôi không bán. Hết Tết, tôi lại đưa về vườn để dưỡng năm sau chơi tiếp”- anh Mạnh trải lòng.

Tuy nhiên, những cây quất truyền thống như thế không còn nhiều. Một phần do nhu cầu về quất bonsai tăng cao, một phần vì giá trị kinh tế thấp của những cây quất truyền thống nhưng “cồng kềnh”. Ngẫm một lúc, anh kể tiếp: “Càng ngày, người ta càng chuộng quất bonsai hơn. Vẫn giống quất ấy, nhưng nhỏ, dễ vận chuyển, phù hợp với những người yêu quất ở Hà Nội”.

Suốt một ngày tiếp đón cả trăm lượt khách, cuối ngày, bên mâm cơm giản dị, anh Mạnh tâm sự: “Nếu như hoạ sĩ dùng tranh, ca sĩ dùng âm nhạc để biểu đạt những ý tứ sâu xa thì với người trồng quất Tứ Liên lại dùng bàn tay và khối óc của mình để tạo tác nên một tiểu cảnh độc đáo, ấn tượng với người xem. Những cây thuần Việt, dung dị, chất chứa bên trong là cả một bầu trời nghệ thuật, cả một nét văn hoá Xuân. Vì thế, sức sống của nó đọng lại sâu sắc trong lòng người trồng và cả người mua, thưởng lãm nó…”.

Quang Hùng

BHXH Hà Nội và Sở Y tế Hà Nội đã tổ chức Lễ ký kết quy chế phối hợp

THE ROAD STORY VIETNAM

Trang thông tin điện tử Báo Bảo hiểm Xã hội: Giấy phép xuất bản số 47/GP-TTĐT cấp ngày 2/10/2014 bởi Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin Điện tử - Bộ Thông tin và Truyền thông.
Tòa soạn: 150 Phố Vọng, Thanh Xuân, Hà Nội; Tel: (024)36281193 - 36281191 - 36281192- Fax: (04) 38697886.
VPÐD tại TP.HCM: 18D Cộng Hòa, Phường 4, Quận Tân Bình; Tel, Fax: (08) 35210295.
Tổng biên tập: Nguyễn Hải Hồng
Phó Tổng biên tập: Bùi Đình Cự; Nguyễn Thị Việt
Thư ký tòa soạn: Hoàng Công.
© Copyright 2014 http://baobaohiemxahoi.vn, All rights reserved.
® Báo BHXH giữ bản quyền nội dung trên website này, ghi rõ nguồn khi phát hành lại nội dung.