Website đang trong quá trình xây dựng và thử nghiệm

Người già lái xe- bài toán nan giải ở Nhật Bản

Chủ nhật, 17/11/2019 | 19:21 GMT+7

Người già lái xe- bài toán nan giải ở Nhật Bản

Các nhà chức trách Nhật đang chật vật tìm lời giải cho bài toán "người già lái xe" ngày càng nan giải ở nước này, giữa bối cảnh dân số già hóa nhanh. 

Nhật Bản nổi tiếng thế giới là một trong những nước có hệ thống giao thông công cộng hiệu quả và an toàn. Tuy nhiên, tỷ lệ sở hữu xe cá nhân ở nước này cũng rất cao, với khoảng 80 triệu xe hơi lưu thông. Trong khi đó, đất nước mặt trời mọc lại nếm trải tốc độ già hóa dân số nhanh nhất thế giới, với 1/5 tổng số dân ở độ tuổi từ 70 trở lên.

Các chuyên gia từ lâu đã lên tiếng cảnh báo rằng tình trạng người cao tuổi lái ôtô không đảm bảo an toàn và gây tai nạn chết người ở Nhật sẽ trở nên nghiêm trọng hơn trong tương lai.

Số liệu thống kê cho thấy trong năm 2018, tỷ lệ các vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng do tài xế 75 tuổi trở lên gây ra ở Nhật tăng lên 14,8%, cao hơn nhiều so với mức 8,7% năm 2008. Theo báo cáo của chính phủ công bố hồi tháng 6/2019, năm ngoái, số tài xế trên 75 tuổi gây tai nạn chết người nhiều hơn so với các lái xe trẻ. Cụ thể, những người trên 75 tuổi gây ra 8,2 vụ tai nạn nghiêm trọng tính trên mỗi 100.000 người tham gia giao thông, gấp khoảng 2,4 lần so với những người ở độ tuổi 74 trở xuống ngồi ghế lái.

Theo quy định, tài xế trên 75 tuổi ở Nhật phải thực hiện một bài kiểm tra nhận thức theo chu kỳ 3 năm/lần trước khi xin gia hạn giấy phép lái xe. Tuy nhiên, đây chưa phải là giải pháp thỏa đáng để người già có thể lái xe an toàn.

"Bạn không thể nói rằng ở một thời điểm X, một người nào đó sẽ tuân theo quy luật tuổi tác, bởi bản thân họ có thể gặp phải những suy giảm chức năng cụ thể", Alana, điều phối viên về người khuyết tật và phục hồi chức năng của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đưa ra phân tích. Bên cạnh đó, nguy cơ người già tử vong trong một vụ tai nạn xe hơi cũng cao hơn, có thể do sự nhạy cảm liên quan đến tuổi tác tăng lên.

Các chuyên gia chính sách chỉ ra rằng cần xem xét khả năng thu hồi giấy phép đối với tất cả mọi người ở một độ tuổi nhất định để đảm bảo an toàn cho cộng đồng. Thế nhưng việc này có thể vấp phải luật phân biệt đối xử tuổi tác.

Nhiều người cao tuổi ở Nhật được hưởng ưu tiên từ chính sách phúc lợi của chính phủ, như giảm giá taxi và xe buýt. Tuy nhiên, việc phải từ bỏ lái xe vẫn khiến họ có những cảm xúc riêng vì công việc này đã trở thành một phần thiết yếu trong cuộc sống của nhiều người.

Năm 2017, hơn 400.000 người cao tuổi ở Nhật đã bỏ giấy phép lái xe, con số cao nhất kể từ khi chương trình này được đưa ra vào năm 1998, theo Cảnh sát quốc gia Nhật Bản. Nhưng theo Hidenori Arai, Chủ tịch Trung tâm Lão khoa và Bệnh tuổi già Nhật Bản, sự gia tăng số lượng người cao tuổi bỏ giấy phép lái xe không phải một xu hướng tốt. Và, việc bị tước giấy phép lái xe có thể ảnh hưởng nhiều tới người già Nhật ở khu vực nông thôn vốn có đông người cao tuổi sinh sống.

"Không có xe hơi, họ không thể sống, không thể đi mua sắm hay gặp gỡ bạn bè. Và để tận hưởng cuộc sống, một chiếc xe vẫn luôn cần thiết", Chủ tịch Arai bình luận thêm. 

Những năm gần đây, các công ty xe hơi và công nghệ Nhật Bản đẩy mạnh nghiên cứu taxi tự lái, đặc biệt chú trọng hỗ trợ người lớn tuổi. Các bài kiểm tra xe tự lái được Nhật bắt đầu vào năm 2016, tại các khu vực không có người lưu thông hoặc thị trấn nhỏ ven biển, vùng nông thôn. Nhiều nơi trên thế giới đã thử nghiệm mô hình này. Tuy nhiên, đưa ý tưởng trở thành giải pháp thực tế còn cần nhiều năm nữa.

Trong giải pháp ngắn hạn hơn, bên cạnh những bài kiểm tra nhận thức định kỳ, cảnh sát Nhật Bản nỗ lực phát hành "giấy phép lái xe hạn chế" đối với những người bị suy giảm chức năng nhận thức hoặc kỹ năng lái xe. Những người này được phép lái xe, nhưng chỉ với một số loại xe nhất định, có hỗ trợ an toàn đặc biệt, ví dụ được tích hợp hệ thống phanh tự động. Nguyên nhân phổ biến trong các vụ tai nạn giao thông chết người do tài xế lớn tuổi gây ra là nhầm chân phanh với chân ga.

Nhiều năm qua, Nhật Bản đã yêu cầu dán các nhãn nhận dạng đặc biệt trên xe ôtô của người mới lái và tài xế cao tuổi. Những nhãn dán này giúp cảnh báo cho các tài xế khác cùng lưu thông trên đường. Tuy nhiên, theo nhân viên WHO Alana, chính phủ cần có thêm nhiều giải pháp toàn diện hơn nhằm giúp tài xế lớn tuổi thích nghi với cuộc sống cũng như duy trì lái xe lâu hơn nữa.

Ngọc Tuấn

BHXH Việt Nam và NPS nâng tầm hợp tác phát triển

THE ROAD STORY VIETNAM

Trang thông tin điện tử Báo Bảo hiểm Xã hội: Giấy phép xuất bản số 47/GP-TTĐT cấp ngày 2/10/2014 bởi Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin Điện tử - Bộ Thông tin và Truyền thông.
Tòa soạn: 150 Phố Vọng, Thanh Xuân, Hà Nội; Tel: (024)36281193 - 36281191 - 36281192- Fax: (04) 38697886.
VPÐD tại TP.HCM: 18D Cộng Hòa, Phường 4, Quận Tân Bình; Tel, Fax: (08) 35210295.
Tổng biên tập: Nguyễn Hải Hồng
Phó Tổng biên tập: Bùi Đình Cự; Nguyễn Thị Việt
Thư ký tòa soạn: Hoàng Công.
© Copyright 2014 http://baobaohiemxahoi.vn, All rights reserved.
® Báo BHXH giữ bản quyền nội dung trên website này, ghi rõ nguồn khi phát hành lại nội dung.