Website đang trong quá trình xây dựng và thử nghiệm

Ngăn chặn độc quyền vắc-xin Covid-19 để các nước nghèo không bị “bỏ lại phía sau”

Thứ năm, 14/05/2020 | 14:13 GMT+7

Ngăn chặn độc quyền vắc-xin Covid-19 để các nước nghèo không bị “bỏ lại phía sau”

Tổ chức Oxfam cảnh báo rằng, các nước giàu và các hãng dược lớn vì lợi ích riêng của mình có thể khiến nhóm người dân yếu thế không thể hoặc chậm được tiếp cận vắc-xin Covid, đặc biệt là ở các nước đang phát triển. Trong khi đó, chi phí cung cấp vắc-xin Covid-19 cho một nửa dân số nghèo nhất thế giới thấp hơn lợi nhuận trong 4 tháng của các hãng dược lớn.

Loại trừ đại dịch Covid-19- cần loại bỏ sự độc quyền vắc-xin

Trước thềm Kỳ họp Đại hội đồng Y tế thế giới tuần tới, Oxfam hối thúc các chính phủ và hãng dược đảm bảo vắc-xin, bộ xét nghiệm và điều trị Covid-19 sẽ không được bảo hộ độc quyền sáng chế và được cung cấp công bằng đến tất cả các quốc gia và người dân. Đây là điều cần thiết, bởi nếu so sánh với những lợi ích toàn cầu mà hành động này mang lại, chi phí vắc-xin cho một nửa dân số nghèo nhất thế giới (3,7 tỷ người) để ngừa virus Corona có thể ít hơn lợi nhuận của 10 hãng dược lớn nhất trong vòng 4 tháng.

Theo ước tính của Quỹ Gates, chi phí mua sắm và chuyển giao vắc-xin phòng chống Covid-19 an toàn và hiệu quả cho những người nghèo nhất thế giới sẽ rơi vào khoảng 25 tỷ USD. Trong khi đó, theo thống kê, lợi nhuận năm 2019 của 10 hãng dược lớn nhất đã đạt đến 89 tỷ USD. Ông Jose Maria Vera- Quyền Giám đốc Điều hành của Oxfam nhấn mạnh: “Không đảm bảo được quyền tiếp cận vắc-xin miễn phí cho mọi người là một điều đáng xấu hổ”.

Trong dự thảo Nghị quyết gửi Kỳ họp Đại hội đồng Y tế thế giới (sẽ diễn ra trực tuyến vào ngày 18/5, với sự tham dự của đại diện Bộ Y tế 194 nước), Liên minh Châu Âu cũng đã đề xuất kêu gọi đồng sáng chế mang tính tự nguyện cho vắc-xin ngừa Covid, bộ xét nghiệm và thuốc điều trị. Nếu đề xuất này trở thành bắt buộc và được áp dụng toàn cầu, thì tất cả các nước sẽ có thể sản xuất, hoặc nhập khẩu vắc-xin, bộ xét nghiệm và thuốc điều trị với chi phí thấp.

Tuy nhiên, trong thông cáo báo chí về nội dung này, Oxfam bày tỏ lo ngại trước thông tin rằng, đang có những nỗ lực nhằm loại bỏ các đề xuất về đồng sáng chế và nhấn mạnh việc tôn trọng độc quyền sáng chế của các công ty dược. Điều đó sẽ giúp các công ty này có thể độc quyền sản xuất và định giá bất kỳ loại vắc-xin, phương pháp điều trị và bộ xét nghiệm, mặc dù có thể tiền thuế do người dân đóng góp đang được sử dụng để hỗ trợ các hoạt động nghiên cứu và phát triển của các công ty dược.

Oxfam cho rằng, vắc-xin, bộ xét nghiệm và thuốc điều trị nên được cung cấp theo nhu cầu, chứ không phải qua đấu giá. Chúng ta cần vắc-xin, bộ xét nghiệm và thuốc điều trị an toàn và không bảo hộ độc quyền được sản xuất đồng loạt trên toàn cầu, kèm theo một kế hoạch phân bổ công bằng và minh bạch. Một khi vắc-xin và thuốc điều trị được sản xuất, sẽ xảy ra nguy cơ cao là các nước giàu có và hùng mạnh sẽ thắng thầu và các nước nghèo sẽ phải “đợi”. Điều này giống như cách các nước giàu có trên đã làm để giành được lợi thế trong cuộc cạnh tranh các thiết bị y tế thiết yếu khác như đồ bảo hộ và máy thở ô-xy.

“Rất nhiều nước nghèo không thể tiếp cận được các vắc-xin và thuốc điều trị, do các quy định về bằng sáng chế cho phép các hãng dược độc quyền và có quyền định giá cao hơn khả năng chi trả của người bệnh”- thông cáo báo chí của Oxfam chỉ rõ. Dẫn chứng thực tế là điều đã từng xảy ra trong cuộc chiến loại trừ bệnh viêm phổi- căn bệnh này là “sát thủ” nguy hiểm nhất đối với trẻ em dưới 5 tuổi, cướp đi 2.000 mạng sống mỗi ngày. Tuy nhiên, trong hơn một thập kỷ, hàng triệu trẻ em không được tiêm vắc-xin, lý do là sản phẩm này bị hãng dược Pfizer và GlaxoSmithKline định giá quá cao. Sau nhiều năm đấu tranh của Tổ chức Thầy thuốc không biên giới, vào năm 2016, cả hai hãng đã giảm giá bán, nhưng cũng chỉ giảm cho những nước nghèo nhất, khiến hàng triệu trẻ em vẫn không thể tiếp cận được vắc-xin.

Ngay trong cuộc chiến chống Covid-19, dù chưa có vắc-xin chính thức nào được công bố, nhiều công ty dược đã tìm mọi cách tối ưu hóa lợi nhuận của mình trong giai đoạn này. Tháng 3 vừa qua, hãng dược Gilead đã chuyển hướng mở rộng độc quyền đối với một loại thuốc điều trị Covid tiềm năng, và chỉ từ bỏ sau khi vấp phải sự phản đối của công chúng. Gilead hiện nay đã viện trợ phần lớn nguồn cung cấp thuốc Remdesivir cho chính phủ Mỹ. Tuy nhiên, các báo cáo cho rằng, công ty này có thể kiếm lợi đáng kể từ việc sản xuất thuốc tiếp theo. Các nhà phân tích Phố Wall cho rằng, Gilead tính chi phí điều trị với giá cao hơn 4.000 USD cho mỗi bệnh nhân, mặc dù giá thành sản xuất thuốc chỉ vào khoảng 9 USD cho mỗi người…

Cần sự hợp tác toàn cầu chưa từng có tiền lệ

Trong bản kiến nghị gửi đến Kỳ họp Đại hội đồng Y tế thế giới, Oxfam đề xuất một kế hoạch toàn cầu gồm 4 điểm chính, trong đó kêu gọi:

Bắt buộc chia sẻ toàn bộ mọi tri thức, dữ liệu và sở hữu trí tuệ về Covid-19, và cam kết các khoản đầu tư công cho hoạt động nghiên cứu thuốc điều trị; hoặc vắc-xin Covid sẽ bao gồm điều kiện không cấp bằng sáng chế độc quyền và tất cả mọi người đều có thể tiếp cận.

Cam kết tăng cường khả năng sản xuất và phân phối vắc-xin bổ sung trên phạm vi toàn cầu, với sự tài trợ từ các nước giàu. Điều này bao gồm việc xây dựng các nhà máy tại các quốc gia sẵn sàng chia sẻ và đầu tư ngay từ bây giờ để bổ sung hàng triệu nhân viên y tế tham gia phòng chống, chữa trị và chăm sóc các bệnh nhân trong hiện tại và tương lai.

Thống nhất một kế hoạch phân phối công bằng trên toàn cầu, đảm bảo vắc-xin với mức giá thấp có lợi cho các nước nghèo và được phân phối dựa trên nhu cầu mà không phụ thuộc vào khả năng chi trả. Vắc-xin, thuốc điều trị và bộ xét nghiệm cần được sản xuất và chuyển giao tới chính phủ tất cả các nước, lý tưởng với giá không quá 2 USD/một liều vắc-xin. Tại các điểm điều trị, tất cả mọi người có nhu cầu đều có thể tiếp cận miễn phí.

Cam kết cải tổ hệ thống nghiên cứu và phát triển thuốc điều trị mới. Hệ thống hiện nay đặt lợi nhuận của các hãng dược phẩm lên trên sức khỏe người dân, bởi rất nhiều loại thuốc lợi nhuận thấp không bao giờ được sản xuất, trong khi nhiều loại thuốc điều trị khác có giá vượt quá khả năng chi trả của những nước nghèo.

Quyền Giám đốc Điều hành của Oxfam nhấn mạnh: “Cung cấp vắc-xin với giá cả phải chăng cho tất cả mọi người sẽ cần tới sự hợp tác toàn cầu chưa từng có tiền lệ. Các chính phủ cần dỡ bỏ những quy định không phù hợp và đặt ưu tiên chăm sóc sức khỏe cho tất cả mọi người lên trên việc bảo hộ độc quyền sáng chế và lợi nhuận của các tập đoàn dược. Các chính phủ phải đảm bảo không ai bị bỏ lại phía sau”.

Thái An

Hưởng ứng Tháng vận động triển khai BHXH toàn dân

THE ROAD STORY VIETNAM

Trang thông tin điện tử Báo Bảo hiểm Xã hội: Giấy phép xuất bản số 47/GP-TTĐT cấp ngày 2/10/2014 bởi Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin Điện tử - Bộ Thông tin và Truyền thông.
Tòa soạn: 150 Phố Vọng, Thanh Xuân, Hà Nội; Tel: (024)36281193 - 36281191 - 36281192- Fax: (04) 38697886.
VPÐD tại TP.HCM: 18D Cộng Hòa, Phường 4, Quận Tân Bình; Tel, Fax: (08) 35210295.
Tổng biên tập: Nguyễn Hải Hồng
Phó Tổng biên tập: Bùi Đình Cự; Nguyễn Thị Việt
Thư ký tòa soạn: Hoàng Công.
© Copyright 2014 http://baobaohiemxahoi.vn, All rights reserved.
® Báo BHXH giữ bản quyền nội dung trên website này, ghi rõ nguồn khi phát hành lại nội dung.