Website đang trong quá trình xây dựng và thử nghiệm

Cần thiết ban hành Đề án ủy thác thu nhằm mở rộng bao phủ BHXH

Thứ sáu, 18/10/2019 | 13:26 GMT+7

Cần thiết ban hành Đề án ủy thác thu nhằm mở rộng bao phủ BHXH

Sáng 18/10, tại Hà Nội, dưới sự chủ trì của Phó Tổng Giám đốc Trần Đình Liệu, BHXH Việt Nam tổ chức Hội thảo lấy ý kiến Dự thảo Báo cáo Thủ tướng Chính phủ về việc nghiên cứu vấn đề uỷ thác thu BHXH.

Tham dự hội nghị có ông Phạm Anh Tuấn- Thứ trưởng Bộ TT-TT, ông Nguyễn Hữu Quang- Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính ngân sách của Quốc hội, ông Bùi Sỹ Lợi- Phó Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội, bà Nguyễn Thị Kim Thúy- Thường trực Ủy ban Về các vấn đề xã hội và ông Đỗ Văn Sinh- Thường trực Ủy ban Kinh tế của Quốc hội; cùng đại diện một số bộ, ngành và đơn vị chức năng của BHXH Việt Nam...

Phó Tổng Giám đốc Trần Đình Liệu phát biểu khai mạc hội nghị

Tỉ lệ lao động tham gia BHXH chưa tương xứng với tiềm năng

Phát biểu tại hội nghị, ông Bùi Sỹ Lợi- Phó Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội đánh giá cao sự chủ động, tích cực của BHXH Việt Nam trong thực hiện Nghị quyết số 125 của Chính phủ về Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 28-NQ/TW. Theo đó, thời gian qua, BHXH Việt Nam đã nỗ lực, cố gắng thực hiện chính sách BHXH, trong đó có mở rộng đối tượng tham gia BHXH, BHYT, đặc biệt là BHXH tự nguyện và đây là điểm sáng trong phát triển BHXH. Cùng với đó, việc thực hiện chính sách được đầy đủ, kịp thời, quỹ BHXH được sử dụng an toàn, hiệu quả.

Cũng theo ông Lợi, ngoài phát huy những thế mạnh, kinh nghiệm tốt, cũng cần phải có những tư duy đổi mới mạnh mẽ trên cơ sở khoa học cũng như học tập kinh nghiệm quốc tế, hướng tới đảm bảo an toàn, hiệu quả và tính bền vững của quỹ BHXH với vai trò là trụ cột chính của hệ thống an sinh xã hội. “Dự thảo Báo cáo nghiên cứu vấn đề ủy thác thu BHXH đã đưa ra đầy đủ, toàn diện về quan điểm, chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước, quyền và trách nhiệm của BHXH Việt Nam trong tổ chức thu BHXH, BHYT; cũng như chỉ ra được những tồn tại, hạn chế của từng nội dung; định hướng đề xuất về công tác ủy thác thu BHXH cho giai đoạn tới…”- ông Lợi nói.

Báo cáo đánh giá kết quả nghiên cứu ủy thác thu BHXH cũng cho thấy, phát triển đối tượng tham gia BHXH bắt buộc tăng bình quân hàng năm từ 6-8%. Năm 2018, số người tham gia BHXH bắt buộc tăng 858.923 người so với năm 2017; tỉ lệ bao phủ BHXH bắt buộc đạt trên 29,8% và số người tham gia BH thất nghiệp tăng 1.104.281 người so với năm 2017, tỉ lệ bao phủ BH thất nghiệp đạt 26,1% so với lực lượng lao động trong độ tuổi lao động. Cùng với đó, số người tham gia BHXH tự nguyện tăng bình quân hàng năm từ 20-30%. Đến hết năm 2018, số người tham gia BHXH tự nguyện đạt trên 270.000 người, bằng 0,55% so với lực lượng lao động trong độ tuổi lao động. Đặc biệt, trong 6 tháng đầu năm 2019, số người tham gia BHXH tự nguyện đạt trên 411.000 người, tăng trên 130.000 người so với năm 2018, bằng gần 60% so với phát triển người tham gia BHXH tự nguyện của 11 năm trước và đạt trên 0,8% so với lực lượng lao động trong độ tuổi lao động.

Ông Bùi Sỹ Lợi phát biểu tại hội nghị

Tuy nhiên, việc phát triển đối tượng tham gia BHXH, BH thất nghiệp còn dưới mức tiềm năng; việc rà soát đơn vị, DN, NLĐ chưa đóng, trốn đóng BHXH, BHYT chưa được đầy đủ, thường xuyên. Theo dữ liệu của cơ quan Thuế, năm 2018 có 204.720 đơn vị chưa tham gia BHXH, BHYT và còn 256.819 đơn vị chưa tham gia đầy đủ BHXH, BHYT cho NLĐ với số lao động, cá nhân có thu nhập cần phải rà soát khoảng trên 3,5 triệu người (số liệu cơ quan Thuế cung cấp khoảng 18 triệu lao động, cá nhân có thu nhập nhưng cơ quan BHXH mới đang quản lý thu BHXH, BHYT bắt buộc trên 14,4 triệu người). Lao động là người Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng có trên 500.000 người, nhưng mới chỉ có trên 6.000 người đang tham gia BHXH bắt buộc, chiếm khoảng 1,2% số người thuộc diện phải tham gia BHXH bắt buộc. NLĐ Việt Nam làm việc tại các cơ quan nước ngoài, tổ chức quốc tế tại Việt Nam khó khăn trong việc tiếp cận chính sách và tham gia đóng BHXH, BHYT... Tính chung cả nước có trên 25 triệu người trong độ tuổi lao động, nhưng mới có trên 460.000 người tham gia BHXH tự nguyện.

Bên cạnh đó, vẫn còn trên 3,5 triệu người thuộc nhóm NLĐ và người SDLĐ cùng tham gia BHXH, BHYT bắt buộc nhưng chưa tham gia BHYT. Nhóm HSSV, người thuộc hộ gia đình cận nghèo còn từ 5-10% chưa tham gia BHYT; nhóm người thuộc hộ gia đình nông- lâm- ngư- diêm nghiệp có mức sống trung bình và nhóm người tham gia BHYT theo hộ gia đình còn trên 10% chưa tham gia BHYT. Nhóm đối tượng được NSNN đóng, hỗ trợ đóng BHYT có xu hướng giảm dần (người thuộc hộ gia đình nghèo, cận nghèo, hộ gia đình làm nông- lâm- ngư- diêm nghiệp có mức sống trung bình...).

Ngoài ra, tình trạng DN lách luật đóng không đúng số tiền BHXH, BHYT bắt buộc; tình trạng nợ đóng BHXH, BHYT trong các đơn vị thuộc khối DN, HTX và khối ngoài công lập còn lớn với thời gian nợ kéo dài. Cụ thể: Năm 2016, số tiền nợ BHXH bắt buộc là 7.651 tỉ đồng, trong đó nợ của DN nhà nước là 899,6 tỉ đồng (chiếm 11,76%), của khối DN FDI là 1.077,8 tỉ đồng (chiếm 14%) và của khối DN ngoài quốc doanh là 5.109 tỉ đồng (chiếm 67% tổng nợ). Đặc biệt, số tiền nợ BHXH, BHYT của DN đã phá sản, giải thể, ngừng hoạt động từ nhiều năm trước, DN có chủ là người nước ngoài bỏ trốn không còn tài sản, tài chính để trả nợ BHXH, BHYT lên tới 23.784 đơn vị, với số tiền nợ trên 2.902 tỉ đồng, làm ảnh hưởng đến quyền lợi của trên 76.253 NLĐ...

Chia sẻ từ thực tiễn địa phương, ông Trần Văn Miên- Phó Chủ tịch UBND TP.Đà Nẵng cho biết: Với lực lượng lao động hiện nay cho thấy, số đối tượng tham gia BHXH bắt buộc tại Đà Nẵng còn thấp (mới đạt hơn 250.000 người- chiếm 44,67% số lao động thuộc diện tham gia)- tuy cao hơn bình quân cả nước, nhưng vẫn chưa đạt như mong muốn. Toàn thành phố có 27.000 DN đăng ký hoạt động thuế, nhưng hiện cơ quan BHXH quản lý được 22.000 DN- chủ yếu là DN nhỏ, trong đó phần lớn trốn đóng hoặc không kê khai đóng nộp BHXH. Mặc dù UBND Thành phố đã chỉ đạo các cơ quan chức năng (Thuế, KH-ĐT, BHXH...) phối hợp chặt chẽ, chia sẻ dữ liệu, nhưng thực tế việc kết nối thông tin vẫn chưa được tốt, nên rất cần Chính phủ quy định chặt chẽ việc chia sẻ, kết nối thông tin.

Cần thiết tiến hành ủy thác thu BHXH

Cũng theo ông Trần Văn Miên, hiện cán bộ BHXH ở Đà Nẵng ít, nên dù cố gắng thế nào cũng không thể kiểm soát hết được số DN, số lao động, nhất là ở khu vực ngoài quốc doanh. “Luật BHXH năm 2014 đã quy định cụ thể trách nhiệm từng cơ quan trong việc thực hiện BHXH, nhưng để đảm bảo thực hiện này cần có sự chỉ đạo của Thủ tướng, để có cơ chế phối hợp chia sẻ thông tin, quy định rõ nhiệm vụ của các đơn vị thông qua việc uỷ thác thu BHXH và không cần thực hiện thí điểm. Bởi, từ trước đến nay cơ quan BHXH đã triển khai thực hiện, nhưng chưa có cơ chế nên nay cần làm rõ cơ chế thực hiện. Quan trọng nhất là phải thu được BHXH tại các DN ngoài quốc doanh- đây là số đơn vị chiếm tỉ trọng lớn trong trốn đóng BHXH và số NLĐ Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài...”- ông Miên nhấn mạnh.

Toàn cảnh hội nghị

Đồng tình với việc cần ban hành Đề án ủy thác thu BHXH, song ông Hoàng Trần Hậu- Giám đốc Trường Bồi dưỡng cán bộ tài chính nhận định, pháp luật BHXH nói riêng và luật pháp Việt Nam nói chung đã quy định đầy đủ việc thực hiện BHXH cho các đơn vị, nhưng mới chỉ áp dụng đối với khu vực công. Kinh nghiệm quốc tế đã quy định việc ủy thác thu BHXH cho các đơn vị; trong khi đó tại Việt Nam, ngành Thuế cũng đang làm, song đối tượng của BHXH lớn hơn so với Thuế và khối lượng công việc của BHXH cũng nhiều hơn (ngành BHXH vừa quản lý số NLĐ, vừa quản lý thu- chi...). “Ủy thác là xu hướng hiện đại để quản lý ủy quyền một phần công việc, song Đề án cần bổ sung thêm bằng các dữ liệu, phân tích con số chứng minh, phần kinh phí thực hiện ủy thác thu dự kiến tăng thêm bao nhiêu và thực hiện tăng số thu BHXH bao nhiêu, mở rộng thêm được bao nhiêu đối tượng tham gia BHXH. Đồng thời, Đề án cần phải nói rõ nhiệm vụ của từng Bộ, UBND các cấp để các địa phương căn cứ vào đó thực hiện, không chỉ chia sẻ dữ liệu mà còn phối hợp triển khai”- ông Hậu kiến nghị.

Dưới góc độ cơ quan thực hiện chính sách BHXH tại địa phương, ông Nguyễn Quốc Thanh- Trưởng phòng Quản lý Thu (BHXH TP.HCM) cho biết: "Với địa bàn rộng, dân số đông và có nhiều loại hình DN hoạt động nên TP.HCM đồng tình với việc tiến hành ủy thác thu BHXH. Trong 9 tháng đầu năm, BHXH TP.HCM tiến hành thu BHXH của gần 2,4 triệu NLĐ, chiếm 56,2% lực lượng lao động trong độ tuổi lao động tham gia BHXH và hơn 7,3 triệu người tham gia BHYT, với tổng số thu 46.000 tỉ đồng. Khối lượng công việc của cơ quan BHXH ngày càng nhiều, xử lý 1,7 triệu hồ sơ của NLĐ- tương đương một cán bộ BHXH phải xử lý 13 triệu lượt dữ liệu từ các DN".

Cũng theo ông Thanh, BHXH TP.HCM đã có quy chế phối hợp với Cục Thuế, Sở KH-ĐT. Năm 2018, Cục Thuế chuyển dữ liệu 246.000 DN sang cơ quan BHXH, trong khi cơ quan BHXH mới đang quản lý gần 120.000 DN tham gia BHXH. Như vậy, còn khoảng 145.000 DN chưa tham gia BHXH, trong chủ yếu là DN nhỏ với vài lao động (hơn 70% số DN có dưới 10 lao động). “TP.HCM hiện có 330 cán bộ làm công tác thu BHXH, bình quân mỗi cán bộ BHXH phải quản lý theo dõi 360 DN và khoảng 2.200 lao động. Cán bộ BHXH không tăng, nhưng với 145.000 DN phải khai thác thêm là vấn đề cực kỳ khó khăn, nên công việc khai thác này cần giao tổ chức dịch vụ công để hỗ trợ, đặc biệt trong giai đoạn biên chế của Ngành không tăng, thậm chí phải giảm”- ông Thanh nhận định.

Đồng tình với việc triển khai Đề án ủy thác thu BHXH, ông Phạm Anh Tuấn- Thứ trưởng Bộ TT-TT cho biết: Hiện số người tham gia BHXH so với lực lượng lao động còn khoảng cách xa đã ảnh hưởng đến thế hệ sau này khi dân số già. Khi đó, người hết tuổi lao động không có nguồn chi tối thiểu hằng tháng và nhiều nước đã, đang phải chịu hậu hoạ. Đơn cử, tại Hàn Quốc, nhiều người già vẫn phạm tội với mục đích để được vào tù và được Nhà nước nuôi ăn uống… “Cá nhân tôi thấy đây là trách nhiệm của các địa phương cùng với cơ quan BHXH trong chỉ đạo vận động, để tất cả NLĐ trong độ tuổi phải được tham gia BHXH. Việc làm Đề án là mong muốn thực hiện ủy thác được an toàn và tính pháp luật phải chặt chẽ hơn”- ông Tuấn nhấn mạnh.

Tại hội thảo, Phó Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam Trần Đình Liệu cũng cho biết: BHXH, BHYT là chính sách quan trọng góp phần thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội. Phát triển hệ thống BHXH, BHYT đồng bộ với phát triển các dịch vụ xã hội sẽ đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu của nhân dân, tạo điều kiện thuận lợi cho mọi người tham gia và thụ hưởng chính sách BHXH, BHYT. Đặc biệt, việc thực hiện tốt chính sách BHXH, BHYT là trách nhiệm của các cấp ủy Đảng, chính quyền và tổ chức xã hội, DN cũng như mỗi người dân. "Chính phủ ban hành Nghị quyết 125 và đã giao BHXH Việt Nam chủ trì phối hợp với các bộ, ngành nghiên cứu vấn đề ủy thác thu để báo cáo Thủ tướng. BHXH Việt Nam đã phối hợp các bộ, ngành lập tổ nghiên cứu vấn đề này để triển khai nghiên cứu thực hiện nhiệm vụ thu, nội dung ủy thác và cách thức ủy thác… Đề án ủy thác thu BHXH sẽ là cơ sở pháp lý để thực hiện tốt nhiệm vụ"- Phó Tổng Giám đốc Trần Đình Liệu nhấn mạnh.

V.Thu- T.Hằng

Thí điểm sắp xếp tổ chức bộ máy của Ngành BHXH được thực hiện đúng định hướng

THE ROAD STORY VIETNAM

Trang thông tin điện tử Báo Bảo hiểm Xã hội: Giấy phép xuất bản số 47/GP-TTĐT cấp ngày 2/10/2014 bởi Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin Điện tử - Bộ Thông tin và Truyền thông.
Tòa soạn: 150 Phố Vọng, Thanh Xuân, Hà Nội; Tel: (024)36281193 - 36281191 - 36281192- Fax: (04) 38697886.
VPÐD tại TP.HCM: 18D Cộng Hòa, Phường 4, Quận Tân Bình; Tel, Fax: (08) 35210295.
Tổng biên tập: Nguyễn Hải Hồng
Phó Tổng biên tập: Bùi Đình Cự; Nguyễn Thị Việt
Thư ký tòa soạn: Hoàng Công.
© Copyright 2014 http://baobaohiemxahoi.vn, All rights reserved.
® Báo BHXH giữ bản quyền nội dung trên website này, ghi rõ nguồn khi phát hành lại nội dung.