Website đang trong quá trình xây dựng và thử nghiệm

Cần sớm sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện chức năng thanh tra cho cơ quan BHXH

Thứ hai, 18/11/2019 | 09:56 GMT+7

Cần sớm sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện chức năng thanh tra cho cơ quan BHXH

Theo quy định của Luật BHXH 2014, từ năm 2016, cơ quan BHXH được giao chức năng thanh tra chuyên ngành đóng BHXH, BHYT và công tác này đã phát huy hiệu quả tích cực. Tuy nhiên, để đạt hiệu quả hơn nữa, cùng với các quy định của Bộ luật Lao động (sửa đổi) sắp được thông qua, Chính phủ và Quốc hội cần xem xét bổ sung thêm chức năng thanh tra, xử phạt cho cơ quan BHXH trong các luật sửa đổi tới đây.

Nhiều kết quả tích cực

Theo đánh giá của BHXH Việt Nam, từ ngày 1/1/2016, cơ quan BHXH được giao bổ sung chức năng thanh tra chuyên ngành đóng BHXH, BHYT theo quy định của Luật BHXH 2014, nên công tác thanh kiểm tra của Ngành ngày càng được quan tâm và đạt được kết quả tốt. Từ năm 2016 đến hết tháng 9/2019, toàn Ngành đã tiến hành thanh tra chuyên ngành đóng BHXH tại 20.202 đơn vị SDLĐ. Qua đó, đã phát hiện và yêu cầu người SDLĐ làm thủ tục tham gia BHXH, BHYT cho 161.268 lao động chưa tham gia hoặc tham gia thiếu thời gian; yêu cầu truy thu 353.944 triệu đồng; phát hiện và yêu cầu người SDLĐ làm thủ tục truy thu đóng BHXH, BHYT cho 155.058 lao động do đóng thiếu mức tiền lương quy định với số tiền 157.401 triệu đồng. Đáng chú ý, các đơn vị SDLĐ đã truy nộp vào quỹ BHXH số tiền nợ là 3.583.144 triệu đồng (đạt tỉ lệ 42% trên tổng số nợ); cơ quan BHXH đã ban hành 2.028 quyết định xử phạt vi phạm hành chính với số tiền 75.359 triệu đồng.

Bên cạnh đó, ngành BHXH còn chủ trì, phối hợp kiểm tra việc thực hiện chính sách BHXH, BHYT tại 56.449 đơn vị (nội bộ Ngành kiểm tra 36.456 đơn vị, phối hợp thanh kiểm tra liên ngành 19.993 đơn vị). Qua kiểm tra đã phát hiện nhiều sai sót, hưởng chế độ BHXH không đúng quy định và yêu cầu thu hồi về quỹ BHXH số tiền 36.615 triệu đồng; kiến nghị, yêu cầu thu hồi về quỹ BHYT 679.289 triệu đồng.

Mặc dù công tác thanh kiểm tra của ngành BHXH đã được tăng cường, đem lại hiệu quả tích cực; song việc thực hiện chức năng thanh kiểm tra còn nhiều vướng mắc. Cụ thể: Khoản 3, Điều 13 Luật BHXH năm 2014 quy định “cơ quan BHXH thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành về đóng BHXH, BHYT theo quy định của Luật này và quy định khác của pháp luật có liên quan”. Khoản 7, Điều 22 quy định về quyền của cơ quan BHXH là “kiểm tra việc thực hiện chính sách BHXH; thanh tra chuyên ngành việc đóng BHXH, BHYT”. Khoản 1, Điều 1 Nghị định số 01/2016/NĐ-CP lại quy định: “BHXH Việt Nam là cơ quan nhà nước thuộc Chính phủ, có chức năng tổ chức thực hiện các chế độ, chính sách BHXH, BHYT; tổ chức thu, chi chế độ BH thất nghiệp; quản lý và sử dụng các quỹ BHXH, BHYT; thanh tra chuyên ngành việc đóng BHXH, BHYT, BH thất nghiệp theo quy định của pháp luật”. 

Như vậy, tổ chức BHXH có quyền và trách nhiệm tổ chức thực hiện chế độ, chính sách BHXH, BHYT nhưng lại chỉ có chức năng thanh tra chuyên ngành về đóng BHXH, BHYT, mà không có chức năng thanh tra, xử lý vi phạm trong việc thực hiện chính sách, pháp luật về BHXH, BHYT đối với các tổ chức, cá nhân, đơn vị SDLĐ và các cơ sở KCB BHYT nên đã gặp khó khăn không nhỏ trong việc tổ chức thực hiện các quy định của pháp luật về BHXH, BHYT; quyền và lợi ích hợp pháp của người tham gia BHXH, BHYT bị xâm hại không được ngăn chặn hoặc xử lý kịp thời. Vì vậy, hàng năm có hàng trăm nghìn lao động không được hưởng các chế độ BHXH, BHYT kịp thời...

Sẽ xử lý dứt điểm tình trạng lách luật

Để kiện toàn chính sách và đảm bảo quyền lợi cho NLĐ, sắp tới việc sửa đổi Luật BHXH 2014 cần bổ sung chức năng thanh tra chuyên ngành đầy đủ cho ngành BHXH, trong đó có thanh tra việc thực hiện giải quyết chế độ, chính sách BHXH, BHYT để hạn chế tình trạng lạm dụng, trục lợi chế độ BHXH và bội chi quỹ BHYT như hiện nay. Bên cạnh đó, Luật BHYT sửa đổi cũng bổ sung trách nhiệm của cơ quan BHXH trong việc thanh tra chuyên ngành về BHYT, thanh tra việc thực hiện chính sách BHYT, thực hiện hợp đồng KCB BHYT. Đặc biệt, Chương II Luật Xử lý vi phạm hành chính cũng bổ sung thẩm quyền của cơ quan BHXH trong việc thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành…

Bên cạnh đó, Chính phủ sớm ban hành Nghị định hướng dẫn về các biện pháp chế tài đối với các cá nhân, tổ chức chậm thực hiện kết luận sau thanh tra và Nghị định xử lý nợ BHXH, BHYT kéo dài (không còn khả năng trả nợ) của các đơn vị ngừng hoạt động, thuộc diện giải thể, phá sản để tháo gỡ, giải quyết chế độ cho NLĐ tại các DN này... Mặt khác, Chính phủ cần làm rõ thẩm quyền của tổ chức BHXH về một số hành vi sai phạm được quy định rõ trong các văn bản quy định pháp luật như: Nghị định số 95/2013/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, BHXH, đưa NLĐ Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng; Nghị định số 176/2013/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế; quy định về cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính khi đối tượng vi phạm không tự nguyện chấp hành...

Cùng với việc bổ sung các chức năng thanh kiểm tra cho cơ quan BHXH, Điều 13 Dự thảo Bộ luật Lao động (sửa đổi) đang được Quốc hội cho ý kiến và dự kiến thông qua ngày 20/11 đã quy định “HĐLĐ là sự thỏa thuận giữa NLĐ và người SDLĐ về việc làm có trả công, tiền lương, điều kiện lao động, quyền và nghĩa vụ của mỗi bên trong quan hệ lao động. Trường hợp các bên thỏa thuận bằng tên gọi khác, nhưng có nội dung thể hiện về việc làm có trả công, tiền lương và sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên thì được coi là HĐLĐ”. Với quy định này đã làm rõ được sự khác biệt giữa HĐLĐ với hợp đồng dịch vụ, hợp đồng khoán việc. Bởi, nếu như trong quan hệ lao động, NLĐ phải tự mình thực hiện công việc theo thỏa thuận, chịu sự điều hành, quản lý của người SDLĐ thì trong hợp đồng dịch vụ, hợp đồng khoán việc, người thực hiện công việc không phải chịu sự quản lý, điều hành đó, mà có thể tự tổ chức để thực hiện công việc và có thể nhờ, thuê, mướn người khác thực hiện công việc đó. Như vậy, chắc chắn tình trạng lách luật bằng cách không ký HĐLĐ sẽ giảm và quyền lợi của NLĐ sẽ được bảo đảm hơn.

N.Hà

Ngành BHXH quyết tâm hoàn thành vượt mức các chỉ tiêu năm 2019

THE ROAD STORY VIETNAM

Trang thông tin điện tử Báo Bảo hiểm Xã hội: Giấy phép xuất bản số 47/GP-TTĐT cấp ngày 2/10/2014 bởi Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin Điện tử - Bộ Thông tin và Truyền thông.
Tòa soạn: 150 Phố Vọng, Thanh Xuân, Hà Nội; Tel: (024)36281193 - 36281191 - 36281192- Fax: (04) 38697886.
VPÐD tại TP.HCM: 18D Cộng Hòa, Phường 4, Quận Tân Bình; Tel, Fax: (08) 35210295.
Tổng biên tập: Nguyễn Hải Hồng
Phó Tổng biên tập: Bùi Đình Cự; Nguyễn Thị Việt
Thư ký tòa soạn: Hoàng Công.
© Copyright 2014 http://baobaohiemxahoi.vn, All rights reserved.
® Báo BHXH giữ bản quyền nội dung trên website này, ghi rõ nguồn khi phát hành lại nội dung.