Website đang trong quá trình xây dựng và thử nghiệm

Ba kịch bản kinh tế Việt Nam hậu Covid-19

Thứ hai, 13/04/2020 | 15:18 GMT+7

Ba kịch bản kinh tế Việt Nam hậu Covid-19

Sáng 13/4, Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) tổ chức Tọa đàm trực tuyến "Công bố Báo cáo Kinh tế vĩ mô quý I năm 2020". Chuỗi Báo cáo Kinh tế vĩ mô hàng quý được VEPR thực hiện dưới sự hỗ trợ của Viện Konrad-Adenauer (KAS).

Báo cáo của VEPR đánh giá, tăng trưởng kinh tế Việt Nam quý I/2020 đạt mức 3,82% so với cùng kỳ năm trước, suy yếu ở cả 3 khu vực kinh tế (khu vực dịch vụ tăng trưởng ở mức 3,27%; ngành nông, lâm, ngư nghiệp tăng trưởng yếu ở mức 0,08%; khu vực công nghiệp và xây dựng tăng 5,15%).

Nhóm chuyên gia VEPR cũng dự báo, tổng thu NSNN năm nay có thể không đạt kế hoạch do nhiều nguyên nhân: Kết quả kinh doanh sụt giảm của các DN; sự sụt giảm thu nhập của NLĐ; sự thắt chặt đầu tư và tiêu dùng. Trong khi đó, tổng chi có thể tăng vượt dự toán để giảm thiểu tác động của bệnh dịch. Dự kiến, thu ngân sách có thể ước giảm khoảng 140.000-150.000 tỷ đồng, thâm hụt ngân sách của Việt Nam dự kiến sẽ tăng 1,5-1,6% lên 5%-5,1% GDP.

Bàn về triển vọng kinh tế năm 2020, VEPR đưa ra ba kịch bản kinh tế được xây dựng dựa trên ba kịch bản về khả năng kiểm soát dịch bệnh trong nước và trên thế giới. Theo PGS-TS.Phạm Thế Anh- Kinh tế trưởng của VEPR, với giả định dịch Covid-19 không bùng phát mạnh ở Việt Nam như ở Vũ Hán, trong trường hợp kịch bản xấu nhất, kinh tế Việt Nam có thể tăng trưởng âm.

Cụ thể, với kịch bản 1 là kịch bản lạc quan nhất, giả định bệnh dịch trong nước được khống chế hoàn toàn vào giữa tháng 5 và hoạt động kinh tế dần trở lại bình thường. Trong khi đó, thế giới cũng bắt đầu nới dần các biện pháp phong tỏa. Tuy nhiên, các hoạt động kinh tế, đặc biệt là trong lĩnh vực dịch vụ, vẫn còn dè dặt và chỉ dần hồi phục bắt đầu vào cuối quý II/2020. Với kịch bản thứ nhất này, VEPR dự báo tăng trưởng GDP quý II sẽ ở mức âm 3,3%, quý III đạt 7,2%, quý IV đạt 7,4% và trung bình cả năm 2020 tăng trưởng GDP đạt 4,2%.

Kịch bản thứ hai, bệnh dịch trong nước kéo dài và chỉ được khống chế hoàn toàn vào nửa sau quý III/2020. Trong thời gian này, thế giới tiếp tục các biện pháp giãn cách xã hội do sự tái phát của bệnh dịch ở nhiều trung tâm kinh tế tài chính quan trọng. Các hoạt động kinh tế trên thế giới chỉ dần trở lại bình thường bắt đầu vào cuối quý III/2020. Với kịch bản này, VEPR dự báo tăng trưởng GDP quý II sẽ ở mức âm 4,9%, quý III âm 1,1%, quý IV đạt 7% và trung bình cả năm 2020 đạt 1,5%.

Kịch bản thứ ba, bệnh dịch trong nước kéo dài và chỉ được khống chế hoàn toàn vào nửa sau quý IV/2020. Trong thời gian này, thế giới tiếp tục các biện pháp giãn cách xã hội do sự tái phát của bệnh dịch ở nhiều trung tâm kinh tế tài chính quan trọng. Các hoạt động kinh tế trên thế giới chỉ dần trở lại bình thường bắt đầu vào cuối quý IV/2020. Trong kịch bản này, VEPR dự báo tăng trưởng GDP quý II sẽ ở mức âm 5,1%; quý III ở mức âm 5,3%, quý IV ở mức 2,8% và trung bình cả năm 2020 tăng trưởng âm 1%.

Về triển vọng kinh tế 2020, VEPR cho rằng, với bất kỳ kịch bản nào, trong thời kỳ hậu Covid-19 ở Việt Nam, sự phục hồi hoàn toàn của nhiều ngành như hàng không, du lịch hay thời trang xuất khẩu sẽ gặp nhiều khó khăn và kéo dài cho tới khi thế giới hoàn toàn kiểm soát được bệnh dịch. Trong ngắn hạn, chi tiêu của khu vực công có thể bù đắp được những khó khăn trên, nhưng trong dài hạn là không thể. Do vậy, triển vọng kinh tế Việt Nam những năm sau phụ thuộc nhiều vào việc phát triển thành công vắc-xin hoặc thuốc đặc trị trên thế giới.

PGS-TS.Phạm Thế Anh- Kinh tế trưởng của VEPR cũng lưu ý, con số tăng trưởng GDP không phản ánh được hết những khó khăn thật của nền kinh tế. Nguyên nhân là do không phản ánh được đầy đủ khu vực phi chính thức, vốn bị ảnh hưởng nặng nề hơn hẳn so với những đợt suy thoái trước đây.

Do đó, nhóm chuyên gia của VEPR khuyến nghị Chính phủ cần đưa ra các chính sách đúng trọng tâm, tránh dàn trải gây tốn kém nguồn lực. Hiện, chính sách giảm giá điện hay tiền thuê đất được đánh giá là cần thiết và phù hợp trong giai đoạn hiện nay... Chính phủ cũng cần xây dựng các kịch bản ứng phó chính sách khác nhau đối với các cấp độ về bệnh dịch (chia thành các cấp độ chính sách “hỗ trợ” và “cứu trợ”).

"Trong mọi hoàn cảnh, phải tạo điều kiện tốt nhất cho các DN còn có khả năng hoạt động, có phương án thích ứng vừa sản xuất vừa phòng chống dịch bệnh; tránh ngăn sông cấm chợ cực đoan ở một số địa phương"- chuyên gia của VEPR chia sẻ. Thêm vào đó, cần ưu tiên thực hiện các chính sách an sinh xã hội, chi trả BH thất nghiệp, hỗ trợ người bị tạm thời ngưng việc, trợ cấp cho người nghèo, cá nhân và hộ kinh doanh bị mất kế sinh nhai bởi dịch Covid-19.

Đối với nhóm DN bị ngưng hoạt động bởi dịch Covid-19, VEPR cho rằng, cần khoanh/ngưng các chi phí tài chính. Sau khi dịch Covid-19 được kiềm chế, nếu DN còn hoạt động trở lại mới khuyến khích tín dụng. Chính sách giãn hay thậm chí là miễn các loại thuế không có tác dụng với nhóm DN này.

Đối với nhóm các DN bị ảnh hưởng nhưng còn hoạt động, cần có tiêu chí phân loại mức độ chịu ảnh hưởng và hưởng hỗ trợ như: Hoãn đóng BHXH, tiền thuê đất, lãi vay, giãn thu thuế VAT; ưu đãi vốn vay nhưng phải đảm bảo phương án kinh doanh khả thi để tránh nợ xấu.

Đối với nhóm các DN ít hoặc không bị ảnh hưởng hoặc có hướng chuyển đổi hiệu quả, cần tạo điều kiện hết sức về môi trường thể chế và chính sách ngành, bởi đây là nhóm "gánh đỡ" cho cả nền kinh tế trong giai đoạn này.

Ngoài ra, VEPR nhấn mạnh, Việt Nam cần đẩy nhanh thực hiện các dự án hạ tầng đã được phê duyệt, cắt giảm hoặc tiết kiệm chi thường xuyên tối thiểu 10%. Trong dài hạn, cần có những chính sách dài hơi hơn như giữ nền tảng vĩ mô ổn định để chuẩn bị cho sự phục hồi sau dịch bệnh; từng bước xây dựng đệm tài khóa để phòng chống những cú sốc kinh tế giống như đại dịch Covid-19, đa dạng hóa thị trường xuất nhập khẩu, tránh phụ thuộc hoàn toàn vào thị trường Châu Âu, Mỹ, Nhật hay Trung Quốc.

Thái An

Ngành BHXH ủng hộ 1 tỷ đồng hỗ trợ đồng bào miền Trung bị bão lũ

THE ROAD STORY VIETNAM


Tạp chí điện tử Bảo hiểm Xã hội: Giấy phép xuất bản số 405/GP-BTTTT, do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 23/9/2020.
Tòa soạn: 150 Phố Vọng, Thanh Xuân, Hà Nội; Tel: (024) 36281191- Fax: (024) 36281540.
Ðại diện Tạp chí Bảo hiểm xã hội tại TP.HCM: 18D Cộng Hòa, Phường 4, Quận Tân Bình; Tel, Fax: (028) 35210295.
Tổng biên tập: Nguyễn Hải Hồng
Phó Tổng biên tập: Bùi Đình Cự; Nguyễn Thị Việt; Dương Ngọc Ánh; Lê Kim Phương; Nguyễn Thị Thu Hương.
® Tạp chí điện tử Bảo hiểm Xã hội giữ bản quyền tác phẩm, cá nhân, tổ chức phải ghi rõ nguồn khi phát hành lại nội dung.